Nityaनित्य
శ్రీరామచంద్ర కృపాలు భజు మన
श्रीरामचन्द्र कृपालु भजु मन
శ్రీరామచంద్ర కృపాలు భజు మన గోస్వామి తులసీదాసు రచించిన ఐదు చరణాల రామ స్తుతి; ఇది ఆయన వినయ పత్రికలోని 45వ పదం. సంసార భయాన్ని హరించే కృపాళువైన శ్రీరాముని భజించమని ఇది మనసుకు చెబుతుంది; ఆయన కమలనేత్రాలను, మేఘశ్యామల దేహాన్ని, పీతాంబరాన్ని వర్ణిస్తుంది. శ్రీరామనవమి, దీపావళి నాడు, భజన కార్యక్రమాల్లో, సుందరకాండ, రామాయణ పారాయణాల ముగింపులో, రోజూ సాయంత్రం ప్రార్థనలో దీన్ని పాడతారు.
ఛందం 1
శ్రీరామచంద్ర కృపాలు భజు మన్ హరణ్ భవభయ్ దారుణం।
నవకంజ్-లోచన్, కంజ్-ముఖ్, కర్-కంజ్, పద్ కంజారుణం॥
ఓ మనసా, సంసారంలోని భయంకరమైన భయాన్ని హరించే కృపాళువైన శ్రీరామచంద్రుని భజించు. ఆయన కన్నులు అప్పుడే వికసించిన కమలాల వంటివి; ఆయన ముఖం, చేతులు, పాదాలు ఎర్రని కమలాల వంటివి.
ఛందం 2
కందర్ప అగణిత్ అమిత్ ఛవి, నవనీల్ నీరద్ సుందరం।
పట్ పీత్ మానహు తడిత్ రుచి శుచి నౌమి జనక్ సుతావరం॥
ఆయన సౌందర్యం లెక్కలేనంత మంది మన్మథులను మించినది; కొత్త నీలి వర్షమేఘంలా ఆయన సుందరుడు. ఆయన పీతాంబరం మేఘంలో మెరుపులా మెరుస్తోంది. జనకుని కుమార్తెకు పతి అయిన ఆ పవిత్రమూర్తికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
ఛందం 3
భజు దీనబంధు దినేశ్ దానవ్-దైత్యవంశ్-నికందనం।
రఘునంద్ ఆనందకంద్ కోసలచంద్ దశరథ్ నందనం॥
దీనులకు బంధువు, సూర్యునిలా తేజోమయుడు, రాక్షస వంశాలను నిర్మూలించేవాడు అయిన ఆయనను భజించు; రఘువంశానికి ఆనందం, ఆనందానికి మూలం, కోసల దేశపు చంద్రుడు, దశరథుని కుమారుడు ఆయనే.
ఛందం 4
సిర్ ముకుట్ కుండల్ తిలక్ చారు ఉదార్ అంగ్ విభూషణం।
ఆజానుభుజ్ శర్-చాప్-ధర్, సంగ్రామ్-జిత్-ఖరదూషణం॥
ఆయన శిరస్సుపై కిరీటం, చెవులకు కుండలాలు, నుదుట అందమైన తిలకం, ప్రతి అవయవంపై వైభవమైన ఆభరణాలు ఉన్నాయి. ఆయన భుజాలు మోకాళ్ల వరకు ఉంటాయి; ఆయన ధనుర్బాణాలు ధరించాడు; యుద్ధంలో ఖరదూషణులను జయించాడు.
ముగింపు
ఇతి వదతి తులసీదాస్ శంకర్-శేష్-ముని-మన్-రంజనం।
మమ్ హృదయ్ కంజ్ నివాస్ కురు, కామాది ఖల్-దల్-గంజనం॥
తులసీదాసు ఇలా అంటున్నాడు: శివుడు, ఆదిశేషుడు, మునుల మనస్సులను ఆనందింపజేసేవాడా, కామం మొదలైన దుష్ట శత్రువుల సమూహాన్ని నాశనం చేసేవాడా, నా హృదయకమలంలో నివసించు.