Nityaनित्य
అచ్యుతాష్టకం
अच्युताष्टकम्
అచ్యుతాష్టకం శ్రీమహావిష్ణువును కీర్తించే ఎనిమిది శ్లోకాల సంస్కృత స్తోత్రం. ఇది ఆది శంకరాచార్యుల రచనగా ప్రసిద్ధి, "అచ్యుతం కేశవం రామనారాయణం" అంటూ మొదలవుతుంది. స్వామి పవిత్ర నామాలను మాలగా కూర్చి, జానకీనాయకుడైన రాముడిగా, గోపికావల్లభుడైన కృష్ణుడిగా స్మరిస్తుంది. చివర ఒక ఫలశ్రుతి శ్లోకం ఉంది. దీని సరళమైన లయ వల్ల పిల్లలు కూడా సులువుగా పాడగలరు.
శ్లోకం 1
అచ్యుతం కేశవం రామనారాయణం
కృష్ణదామోదరం వాసుదేవం హరిమ్ ।
శ్రీధరం మాధవం గోపికావల్లభం
జానకీనాయకం రామచంద్రం భజే ॥
అచ్యుతుణ్ణి, కేశవుణ్ణి, రాముణ్ణి, నారాయణుణ్ణి, కృష్ణుణ్ణి, దామోదరుణ్ణి, వాసుదేవుణ్ణి, హరిని; శ్రీధరుణ్ణి, మాధవుణ్ణి, గోపికావల్లభుణ్ణి, జానకీనాయకుడైన రామచంద్రుణ్ణి నేను భజిస్తాను.
శ్లోకం 2
అచ్యుతం కేశవం సత్యభామాధవం
మాధవం శ్రీధరం రాధికారాధితమ్ ।
ఇందిరామందిరం చేతసా సుందరం
దేవకీనందనం నందజం సందధే ॥
అచ్యుతుడు, కేశవుడు, సత్యభామాపతి; మాధవుడు, శ్రీధరుడు, రాధచే ఆరాధింపబడినవాడు; లక్ష్మీదేవికి నెలవైనవాడు, మనసుకు సుందరుడు; దేవకీనందనుడు, నందుని ముద్దుబిడ్డ. ఆ స్వామిని నా హృదయంలో నిలుపుకుంటాను.
శ్లోకం 3
విష్ణవే జిష్ణవే శంఖినే చక్రిణే
రుక్మిణీరాగిణే జానకీజానయే ।
వల్లవీవల్లభాయార్చితాయాత్మనే
కంసవిధ్వంసినే వంశినే తే నమః ॥
నీకు నమస్కారం: విష్ణువుకు, జయశీలునికి, శంఖచక్రధారికి; రుక్మిణీప్రియునికి, జానకీపతికి; గోపికల ప్రియునికి, పూజితునికి, సర్వాత్మకునికి; కంసుని సంహరించినవానికి, వేణుగానలోలునికి.
శ్లోకం 4
కృష్ణ గోవింద హే రామ నారాయణ
శ్రీపతే వాసుదేవాజిత శ్రీనిధే ।
అచ్యుతానంత హే మాధవాధోక్షజ
ద్వారకానాయక ద్రౌపదీరక్షక ॥
ఓ కృష్ణా, గోవిందా, ఓ రామా, నారాయణా! శ్రీపతీ, వాసుదేవా, అజితా, శ్రీనిధీ! అచ్యుతా, అనంతా, ఓ మాధవా, ఇంద్రియాలకు అందని అధోక్షజా! ద్వారకానాయకా, ద్రౌపదిని కాపాడినవాడా!
శ్లోకం 5
రాక్షసక్షోభితః సీతయా శోభితో
దండకారణ్యభూపుణ్యతాకారణమ్ ।
లక్ష్మణేనాన్వితో వానరైః సేవితో-
ఽగస్త్యసంపూజితో రాఘవః పాతు మామ్ ॥
రాక్షసులను కలవరపరచినవాడు, పక్కన సీతమ్మతో శోభించేవాడు, తన అడుగులతో దండకారణ్య భూమిని పవిత్రం చేసినవాడు, లక్ష్మణునితో కూడినవాడు, వానరులు సేవించినవాడు, అగస్త్య మహర్షి పూజించినవాడు అయిన ఆ రాఘవుడు నన్ను కాపాడుగాక.
శ్లోకం 6
ధేనుకారిష్టహాఽనిష్టకృద్ద్వేషిణాం
కేశిహా కంసహృద్వంశికావాదకః ।
పూతనాకోపకః సూరజాఖేలనో
బాలగోపాలకః పాతు మాం సర్వదా ॥
ధేనుకాసురుణ్ణి, అరిష్టాసురుణ్ణి సంహరించి దుష్టులకు అనిష్టం కలిగించినవాడు, కేశిని చంపి కంసుణ్ణి హరించినవాడు, మురళి వాయించేవాడు, పూతనను అంతమొందించినవాడు, సూర్యపుత్రి యమునా తీరంలో ఆడుకున్నవాడు అయిన ఆ బాలగోపాలుడు ఎల్లప్పుడూ నన్ను కాపాడుగాక.
శ్లోకం 7
విద్యుదుద్యోతవత్ప్రస్ఫురద్వాససం
ప్రావృడంభోదవత్ప్రోల్లసద్విగ్రహమ్ ।
వన్యయా మాలయా శోభితోరఃస్థలం
లోహితాంఘ్రిద్వయం వారిజాక్షం భజే ॥
మెరుపులా మెరిసే పీతాంబరం గలవాడు, వర్షాకాల మేఘంలా నల్లగా ప్రకాశించే దివ్యరూపం గలవాడు, వనమాలతో అలంకృతమైన వక్షస్థలం గలవాడు, ఎర్రని పాదద్వయం గలవాడు అయిన ఆ కమలాక్షుణ్ణి నేను భజిస్తాను.
శ్లోకం 8
కుంచితైః కుంతలైర్భ్రాజమానాననం
రత్నమౌలిం లసత్కుండలం గండయోః ।
హారకేయూరకం కంకణప్రోజ్జ్వలం
కింకిణీమంజులం శ్యామలం తం భజే ॥
ఉంగరాల ముంగురులతో వెలిగే ముఖం గలవాడు, రత్నకిరీటం, చెక్కిళ్లపై మెరిసే కుండలాలు ధరించినవాడు, హారాలు, కేయూరాలతో అలంకృతుడు, కంకణాలతో ప్రకాశించేవాడు, చిరుమువ్వల సవ్వడితో మనోహరుడు అయిన ఆ నల్లనయ్యను నేను భజిస్తాను.
ఫలశ్రుతి
అచ్యుతస్యాష్టకం యః పఠేదిష్టదం
ప్రేమతః ప్రత్యహం పూరుషః సస్పృహమ్ ।
వృత్తతః సుందరం వేద్యవిశ్వంభరం
తస్య వశ్యో హరిర్జాయతే సత్వరమ్ ॥
ఛందస్సులో సుందరమైన, కోరినది ప్రసాదించే, విశ్వంభరుడైన స్వామిని తెలియజేసే ఈ అచ్యుతాష్టకాన్ని ప్రతిరోజూ ప్రేమతో, ఆరాటంతో పఠించేవారికి హరి త్వరలోనే ఆ ప్రేమకు వశుడవుతాడని సంప్రదాయం.