17లో శ్లోకం 12
శివ తాండవ స్తోత్రం: శ్లోకం 12
దృషద్విచిత్రతల్పయోర్భుజంగమౌక్తికస్రజోర్- Drishad Vichitra Talpayor Bhujanga Mauktika Srajor
గరిష్ఠరత్నలోష్ఠయోః సుహృద్విపక్షపక్షయోః । Garishtha Ratna Loshthayoh Suhrid Vipaksha Pakshayoh
తృణారవిందచక్షుషోః ప్రజామహీమహేంద్రయోః Trinaravinda Chakshushoh Praja Mahi Mahendrayoh
సమప్రవృత్తికః కదా సదాశివం భజామ్యహమ్ ॥ Sama Pravrittikah Kada Sadashivam Bhajamyaham
భావం
బండరాయి అయినా పూలపాన్పు అయినా, పాము అయినా ముత్యాలహారమైనా, విలువైన రత్నమైనా మట్టిముద్ద అయినా, మిత్రుడైనా శత్రువైనా, గడ్డిపోచ అయినా కమలనయన అయినా, సామాన్యుడైనా చక్రవర్తి అయినా, అన్నిటినీ సమభావంతో చూస్తూ నేనెప్పుడు సదాశివుణ్ణి భజిస్తాను?
ప్రతిపదార్థం
| పదం | అర్థం |
|---|---|
| దృషద్విచిత్రతల్పయోః Drishad Vichitra Talpayoh | బండరాయి, చిత్రమైన పాన్పు పట్ల |
| భుజంగమౌక్తికస్రజోః Bhujanga Mauktika Srajoh | పాము, ముత్యాల హారం పట్ల |
| గరిష్ఠరత్నలోష్ఠయోః Garishtha Ratna Loshthayoh | విలువైన రత్నం, మట్టిముద్ద పట్ల |
| సుహృద్విపక్షపక్షయోః Suhrid Vipaksha Pakshayoh | మిత్రులు, శత్రువుల పట్ల |
| తృణారవిందచక్షుషోః Trinaravinda Chakshushoh | గడ్డిపోచ, కమలనయన పట్ల |
| ప్రజామహీమహేంద్రయోః Praja Mahi Mahendrayoh | సామాన్య ప్రజ, చక్రవర్తి పట్ల |
| సమప్రవృత్తికః Sama Pravrittikah | సమభావంతో |
| కదా సదాశివం భజామ్యహమ్ Kada Sadashivam Bhajamyaham | నేనెప్పుడు సదాశివుణ్ణి భజిస్తాను? |
ఈ శ్లోకం విశేషం
చాలా రికార్డింగుల్లో చివరి పాదాన్ని "समं प्रवर्तयन्मनः कदा सदाशिवं भजे" (సమం ప్రవర్తయన్మనః కదా సదాశివం భజే) అని పాడతారు. మేము "समप्रवृत्तिकः कदा सदाशिवं भजाम्यहम्" పాఠం ఇచ్చాం. రెండింటి అర్థం ఒక్కటే: మనసును అన్నిటి పట్ల సమంగా ఉంచి నేనెప్పుడు సదాశివుణ్ణి భజిస్తాను?
ఈ శ్లోకాన్ని ఇతర లిపుల్లో చదవండి
- Devanagari
- दृषद्विचित्रतल्पयोर्भुजङ्गमौक्तिकस्रजोर्-गरिष्ठरत्नलोष्ठयोः सुहृद्विपक्षपक्षयोः ।तृणारविन्दचक्षुषोः प्रजामहीमहेन्द्रयोःसमप्रवृत्तिकः कदा सदाशिवं भजाम्यहम् ॥
- IAST (scholarly)
- dṛṣadvicitratalpayorbhujaṅgamauktikasrajor-gariṣṭharatnaloṣṭhayoḥ suhṛdvipakṣapakṣayoḥ |tṛṇāravindacakṣuṣoḥ prajāmahīmahendrayoḥsamapravṛttikaḥ kadā sadāśivaṃ bhajāmyaham ||
- Tamil
- த்³ருʼஷத்³விசித்ரதல்பயோர்பு⁴ஜங்க³மௌக்திகஸ்ரஜோர்-க³ரிஷ்ட²ரத்நலோஷ்ட²யோ꞉ ஸுஹ்ருʼத்³விபக்ஷபக்ஷயோ꞉ ।த்ருʼணாரவிந்த³சக்ஷுஷோ꞉ ப்ரஜாமஹீமஹேந்த்³ரயோ꞉ஸமப்ரவ்ருʼத்திக꞉ கதா³ ஸதா³ஶிவம் ப⁴ஜாம்யஹம் ॥
- Kannada
- ದೃಷದ್ವಿಚಿತ್ರತಲ್ಪಯೋರ್ಭುಜಂಗಮೌಕ್ತಿಕಸ್ರಜೋರ್-ಗರಿಷ್ಠರತ್ನಲೋಷ್ಠಯೋಃ ಸುಹೃದ್ವಿಪಕ್ಷಪಕ್ಷಯೋಃ ।ತೃಣಾರವಿಂದಚಕ್ಷುಷೋಃ ಪ್ರಜಾಮಹೀಮಹೇಂದ್ರಯೋಃಸಮಪ್ರವೃತ್ತಿಕಃ ಕದಾ ಸದಾಶಿವಂ ಭಜಾಮ್ಯಹಮ್ ॥
- Malayalam
- ദൃഷദ്വിചിത്രതല്പയോര്ഭുജങ്ഗമൌക്തികസ്രജോര്-ഗരിഷ്ഠരത്നലോഷ്ഠയോഃ സുഹൃദ്വിപക്ഷപക്ഷയോഃ ।തൃണാരവിന്ദചക്ഷുഷോഃ പ്രജാമഹീമഹേന്ദ്രയോഃസമപ്രവൃത്തികഃ കദാ സദാശിവം ഭജാമ്യഹമ് ॥
- Gujarati
- દૃષદ્વિચિત્રતલ્પયોર્ભુજઙ્ગમૌક્તિકસ્રજોર્-ગરિષ્ઠરત્નલોષ્ઠયોઃ સુહૃદ્વિપક્ષપક્ષયોઃ ।તૃણારવિન્દચક્ષુષોઃ પ્રજામહીમહેન્દ્રયોઃસમપ્રવૃત્તિકઃ કદા સદાશિવં ભજામ્યહમ્ ॥
- Bengali
- দৃষদ্বিচিত্রতল্পযোর্ভুজঙ্গমৌক্তিকস্রজোর্-গরিষ্ঠরত্নলোষ্ঠযোঃ সুহৃদ্বিপক্ষপক্ষযোঃ ।তৃণারবিন্দচক্ষুষোঃ প্রজামহীমহেন্দ্রযোঃসমপ্রবৃত্তিকঃ কদা সদাশিবং ভজাম্যহম্ ॥