వినాయకుడు

పురాణాల ప్రకారం పార్వతీదేవి తన ఒంటికి పూసుకున్న నలుగుపిండితో ఒక బాలుణ్ణి చేసి, ద్వారం దగ్గర కాపలా ఉంచింది. శివుడు తిరిగి వచ్చినప్పుడు ఆ బాలుడు ఆయనను గుర్తుపట్టక లోపలికి వెళ్ళనివ్వలేదు. ఇద్దరికీ యుద్ధం జరిగి బాలుడి తల తెగిపోయింది. పార్వతి దుఃఖం చూసి శివుడు ఏనుగు తల పెట్టి అతనికి మళ్ళీ ప్రాణం పోశాడు. తన గణాలకు నాయకుడిగా, గణపతిగా చేసి, దేవతలందరి కంటే ముందు ఆయనకే పూజ జరగాలని వరం ఇచ్చాడు.

ఆయన రూపంలోని ప్రతి భాగానికీ భక్తులు అర్థం చెబుతారు. పెద్ద తల జ్ఞానానికి, పెద్ద చెవులు శ్రద్ధగా వినడానికి గుర్తు. తొండం వంకరగా ఉంటుంది కాబట్టి వక్రతుండుడు అంటారు. ఒకే దంతం ఉంటుంది కాబట్టి ఏకదంతుడు. వ్యాసుడు చెబుతుంటే మహాభారతం రాయడానికి వినాయకుడు తన దంతాన్ని విరిచి వాడాడని సంప్రదాయం. ఆయన వాహనం చిన్న ఎలుక.

అందుకే పూజ, పెళ్ళి, గృహప్రవేశం, కొత్త వ్యాపారం ఏదైనా "శ్రీ గణేశాయ నమః", "వక్రతుండ మహాకాయ" శ్లోకంతోనే మొదలవుతాయి. ఆయనకు కుడుములు, ఉండ్రాళ్ళు, లడ్డూలు, ఎర్రని పూలు, గరికపోచలు సమర్పిస్తారు, తరచుగా ఇరవై ఒకటి చొప్పున.

భాద్రపద మాసంలో వచ్చే వినాయక చవితి ఆయన పెద్ద పండుగ. ఇళ్ళలో మట్టి విగ్రహం పెట్టి, పత్రి పూజ చేసి, రోజూ సాయంత్రం హారతి ఇస్తారు. కొన్ని రోజుల తర్వాత "గణపతి బప్పా మోరియా!" అంటూ నిమజ్జనం చేస్తారు. విదేశాల్లో చాలా కుటుంబాలు ఇంట్లోనే బకెట్‌లోనో టబ్‌లోనో నిమజ్జనం చేస్తారు.