శనిదేవుడు

పురాణాల ప్రకారం శనిదేవుడు సూర్యుని కుమారుడు; తల్లి ఛాయాదేవి, సంజ్ఞాదేవి స్థానంలో ఉన్న ఆమె నీడ రూపం. ధర్మరాజైన యముడు, యమునా నది ఆయనకు సోదరుడు, సోదరి. శనిదేవుడు నల్లని వర్ణంతో, నీలి లేదా నల్లని వస్త్రాలతో, కాకి వాహనంపై కనిపిస్తాడు; కొన్నిచోట్ల గద్ద వాహనంగా ఉంటుంది. 'శనైశ్చరుడు' అంటే 'నెమ్మదిగా నడిచేవాడు'; శనిగ్రహం ఒక్కో రాశిని దాటడానికి దాదాపు రెండున్నర సంవత్సరాలు పడుతుంది.

సంప్రదాయం శనిని ఓర్పు, నిజాయితీ నేర్పే గురువుగా చూస్తుంది. సంపాదించని దాన్ని ఆయన ఇవ్వడు; ప్రతి ఒక్కరి కర్మఫలాన్ని, తీపైనా కష్టమైనా, తిరిగి ఇస్తాడు. ఆయన ప్రభావంలో కష్టకాలం గడిపి మరింత వివేకంతో బయటపడిన రాజుల కథలు చాలా ఉన్నాయి. పద్మపురాణంలో, శని రోహిణీ నక్షత్రాన్ని ఛేదిస్తే పన్నెండేళ్ల కరువు వస్తుందని జ్యోతిష్కులు హెచ్చరించగా, శ్రీరాముని తండ్రి దశరథ మహారాజు శనిని అడ్డుకోవడానికి బయలుదేరాడు. రాజు ధైర్యానికి, ఆయన చేసిన స్తోత్రానికి శని సంతోషించి, ఆయన ప్రజలను బాధించనని మాట ఇచ్చాడు.

లంకలో రావణుని చెర నుంచి హనుమంతుడు శనిని విడిపించాడని, అందుకే హనుమంతుని స్మరించేవారి పట్ల తాను దయతో ఉంటానని శని మాట ఇచ్చాడని ఒక ప్రసిద్ధ కథ. అందుకే చాలామంది శనివారం హనుమంతుని గుడికి వెళ్లి, శని స్తోత్రాలతో పాటు హనుమాన్ చాలీసా కూడా చదువుతారు.

శనివారం భక్తులు నువ్వుల నూనె దీపం వెలిగించి, నల్ల నువ్వులు, మినుములు, నీలి పూలు సమర్పిస్తారు; చాలామంది రావిచెట్టు మొదట్లో నీళ్లు పోస్తారు. శని జయంతి ఉత్తరాది పంచాంగంలో జ్యేష్ఠ అమావాస్య నాడు, దక్షిణాదిలో వైశాఖ అమావాస్య నాడు వస్తుంది. మహారాష్ట్రలోని శని శింగణాపూర్, కారైక్కాల్ దగ్గర తిరునళ్ళార్ ఆయన ప్రసిద్ధ క్షేత్రాలు.