సుఖకర్తా దుఃఖహర్తా
सुखकर्ता दुःखहर्ता
సుఖకర్తా దుఃఖహర్తా పదిహేడో శతాబ్దపు సంతుడు సమర్థ రామదాసు రచించిన గణపతి మరాఠీ హారతి. "జయ దేవ జయ దేవ జయ మంగళమూర్తీ" పల్లవి, మూడు చరణాలు గణపతిని సుఖమిచ్చేవానిగా, దుఃఖం తొలగించేవానిగా స్తుతించి, ఆయన సిందూర వర్ణ రూపాన్ని, ఆభరణాలను, మూడు కన్నులను వర్ణిస్తాయి. మహారాష్ట్రలో దాదాపు ప్రతి గణపతి పూజ దీనితోనే మొదలవుతుంది; గణేశోత్సవంలో ఉదయం సాయంత్రం దీన్నే పాడతారు.
- 4 శ్లోకాలు
- 3 నిమి
- సమర్థ రామదాసు (1608–1682)
- శుభదినం: బుధవారం
జయ్ దేవ్ జయ్ దేవ్ జయ్ మంగలమూర్తీ।Jai Dev Jai Dev Jai Mangalmurti
దర్శనమాత్రే మన్ కామనా పూర్తీ॥Darshanmatre Man Kamana Purti
జయ దేవా, జయ దేవా, మంగళమూర్తీ, నీకు జయం. నీ దర్శనమాత్రంతోనే మనసులోని కోరికలు నెరవేరుతాయి.
In Maharashtra the aarti begins with the first stanza, and this refrain is sung after it and after every stanza. Many people sing "मनकामना पुरती" (wishes are fulfilled), a common variant.
సుఖకర్తా దుఃఖహర్తా వార్తా విఘ్నాచీ।Sukhkarta Dukhharta Varta Vighnachi
నురవీ పురవీ ప్రేమ్ కృపా జయాచీ।Nuravi Puravi Prem Kripa Jayachi
సర్వాంగీ సుందర్ ఉటీ శేందురాచీ।Sarvangi Sundar Uti Shendurachi
కంఠీ ఝళకే మాళ్ ముక్తాఫళాంచీ॥Kanthi Jhalke Mal Muktaphalanchi
నువ్వు సుఖాన్ని ఇచ్చేవాడివి, దుఃఖాన్ని తొలగించేవాడివి; విఘ్నాల ఊసే లేకుండా చేస్తావు. ప్రేమను నిండుగా పంచుతావు; నీ కృప అందరికీ అందుతుంది. సిందూరం పూసిన నీ దేహమంతా అందంగా ఉంటుంది; మెడలో ముత్యాల హారం తళుక్కుమంటుంది.
"Nuravi" (leaves nothing behind) is often sung as "nurvi". Ganesh images in Maharashtra are traditionally coated in shendur (vermilion). mr.wikipedia prints "विघ्नांची"; sanskritdocuments.org has "विघ्नाची".
జయ్ దేవ్ జయ్ దేవ్ జయ్ మంగలమూర్తీ।Jai Dev Jai Dev Jai Mangalmurti
దర్శనమాత్రే మన్ కామనా పూర్తీ॥Darshanmatre Man Kamana Purti
రత్నఖచిత్ ఫరా తుజ్ గౌరీకుమరా।Ratnakhachit Phara Tuj Gaurikumara
చందనాచీ ఉటీ కుంకుమ్ కేశరా।Chandanachi Uti Kumkum Keshara
హిరేజడిత్ ముకుట్ శోభతో బరా।Hirejadit Mukut Shobhato Bara
రుణఝుణతీ నూపురే చరణీ ఘాగరియా॥Runjhunati Nupure Charani Ghagariya
గౌరీపుత్రా, నువ్వు రత్నాలు పొదిగిన ఆభరణం ధరిస్తావు; నీపై చందనం, కుంకుమ, కుంకుమపువ్వుల లేపనం ఉంటుంది. వజ్రాలు పొదిగిన కిరీటం నీకు చక్కగా అమరుతుంది; పాదాల్లో గజ్జెల అందెలు ఘల్లుఘల్లుమంటాయి.
Phara is an old Marathi word for a jewelled ornament. mr.wikipedia prints "कुमकुम".
జయ్ దేవ్ జయ్ దేవ్ జయ్ మంగలమూర్తీ।Jai Dev Jai Dev Jai Mangalmurti
దర్శనమాత్రే మన్ కామనా పూర్తీ॥Darshanmatre Man Kamana Purti
లంబోదర్ పీతాంబర్ ఫణివరబంధనా।Lambodar Pitambar Phanivarbandhana
సరళ్ సోండ్ వక్రతుండ్ త్రినయనా।Saral Sond Vakratunda Trinayana
దాస్ రామాచా వాట్ పాహే సదనా।Das Ramacha Vat Pahe Sadana
సంకటీ పావావే నిర్వాణీ రక్షావే సురవరవందనా॥Sankati Pavave Nirvani Rakshave Survarvandana
లంబోదరా, పీతాంబరధారీ, నాగరాజును నడుముకు కట్టుకున్నవాడా; తిన్నని తొండం, వంకర ముఖం, మూడు కన్నులు కలవాడా. రాముని ఈ దాసుడు ఇంట్లో నీ కోసం ఎదురుచూస్తున్నాడు. ఆపదలో ఆదుకో, అంత్యకాలంలో రక్షించు, దేవశ్రేష్ఠులు కొలిచేవాడా.
"Das Ramacha", the servant of Ram, is the signature of Samarth Ramdas. A third eye is unusual in images of Ganesh, but the Mayureshwar image at Morgaon has one, and Marathi tradition says that image inspired this aarti. sanskritdocuments.org prints the last line as two lines.
జయ్ దేవ్ జయ్ దేవ్ జయ్ మంగలమూర్తీ।Jai Dev Jai Dev Jai Mangalmurti
దర్శనమాత్రే మన్ కామనా పూర్తీ॥Darshanmatre Man Kamana Purti
సంపూర్ణం
సుఖకర్తా దుఃఖహర్తా పారాయణం పూర్తయింది.
దీన్ని వారపు నియమంగా చేసుకోండి
మీ ఫోన్ క్యాలెండర్లో వారానికోసారి గుర్తుచేసే ఈవెంట్ చేరుతుంది. సైన్-అప్ లేదు, ఏ సమాచారమూ బయటకు వెళ్ళదు.
iPhone లేదా iPadలో: Share నొక్కి, “Add to Home Screen” ఎంచుకోండి.
PDF డౌన్లోడ్
ప్రతి శ్లోకానికి అర్థంతో ఉచిత A4 PDF. ప్రింట్ చేసుకోండి, పంచుకోండి, దాచుకోండి.
ప్రశ్నలు
సుఖకర్తా దుఃఖహర్తా ఎవరు రచించారు?
పదిహేడో శతాబ్దపు మరాఠీ సంతుడు సమర్థ రామదాసు (1608–1682); దాసబోధ, మనాచే శ్లోక్ కూడా ఆయన రచనలే. చివరి చరణంలో "దాస రామాచా" (రాముని దాసుడు) అని తన ముద్ర వేశారు.
ఈ హారతి ఎప్పుడు పాడతారు?
మహారాష్ట్రలో దాదాపు ప్రతి గణపతి పూజలో మొదటి హారతి ఇదే; గణేశోత్సవంలో విగ్రహం ఇంట్లో లేదా మండపంలో ఉన్నన్ని రోజులూ ఉదయం సాయంత్రం దీన్నే పాడతారు. చాలా మరాఠీ కుటుంబాలు రోజూ, సంకష్టహర చతుర్థి నాడు కూడా పాడతాయి.
"నురవీ" సరైనదా, "నుర్వీ" సరైనదా?
"నురవీ". దీని అర్థం "ఏమీ మిగలనివ్వదు": విఘ్నాల ఊసే మిగలనివ్వడు. పాడేటప్పుడు వేగంగా "నుర్వీ" అంటారు; పాటలో అది ఫరవాలేదు.
ఇది "జయ గణేశ దేవా" హారతి ఒకటేనా?
కాదు. "సుఖకర్తా దుఃఖహర్తా" సమర్థ రామదాసు రచించిన మరాఠీ హారతి. "జయ గణేశ దేవా" ఉత్తర భారతదేశమంతా పాడే హిందీ హారతి. చాలా కుటుంబాలు రెండూ ఒకదాని తర్వాత ఒకటి పాడతాయి.
హారతికి ఎంత సమయం పడుతుంది?
ప్రతి చరణం తర్వాత పల్లవి పాడితే సుమారు మూడు నిమిషాలు.
మూలం, సమీక్ష
మూలం: Marathi aarti by Samarth Ramdas as given in the sanskritdocuments.org Marathi Arati Collection (marathi/documents/maaratii-5.itx, ITRANS, which notes "The Arati is by Samartha Ramadas"), cross-checked line by line with the text quoted on Marathi Wikipedia (सुखकर्ता दुःखहर्ता)
Both sources agree on every word. Spelling differences: mr.wikipedia "दुखहर्ता", "विघ्नांची", "कुमकुम", "हिरेजडित" and "मन कामना पूर्ती"; sanskritdocuments.org "duHkhahartaa" (दुःखहर्ता), "vighnaachii" (विघ्नाची), "kumkuma", "hiire jaDita" and "mana kaamanaapurtii". We print दुःखहर्ता, विघ्नाची, कुंकुम, हिरेजडित and 'मन कामना पूर्ती'; many people sing 'मनकामना पुरती'. sanskritdocuments.org splits the last line of stanza 3 into two lines; we keep the four-line form of mr.wikipedia. The sung aarti begins with stanza 1; we print the refrain first so the reader can repeat it after each stanza.
మూల పాఠాన్ని ఇక్కడ పేర్కొన్న మూలాలతో పంక్తి పంక్తిగా సరిచూశాం. అర్థాలు AI సహాయంతో రాసిన మొదటి ప్రతి. ఇంకా ఏ పండితులూ వీటిని సరిచూడలేదు.
ఈ అర్థాలు మేము రాసుకున్న మొదటి ప్రతి. ఇంకా ఏ పండితులూ వీటిని సరిచూడలేదు. తప్పు కనిపిస్తే దయచేసి మాకు చెప్పండి.
ముఖ్య వివరాలు
- రచయిత
- సమర్థ రామదాసు (1608–1682)
- శ్లోకాలు
- 4
- మూల భాష
- మరాఠీ
- మూల ప్రతి
- Marathi aarti by Samarth Ramdas as given in the sanskritdocuments.org Marathi Arati Collection (marathi/documents/maaratii-5.itx, ITRANS, which notes "The Arati is by Samartha Ramadas"), cross-checked line by line with the text quoted on Marathi Wikipedia (सुखकर्ता दुःखहर्ता)
- చివరిగా సరిచూసింది
- సమీక్ష స్థితి
- లిపి సరిచూడబడింది
ఈ పేజీని ఉదహరించండి
“సుఖకర్తా దుఃఖహర్తా”. Nitya, నవీకరణ 2026-10-04. https://getnitya.com/te/ganesh/sukhkarta-dukhharta/