अध्याय 2: साङ्ख्ययोगः · 72 में से श्लोक 59

भगवद गीता 2.59: विषया विनिवर्तन्ते

श्रीभगवानुवाच

विषया विनिवर्तन्ते निराहारस्य देहिनः ।Vishayah Vinivartante Niraharasya Dehinah

रसवर्जं रसोऽप्यस्य परं दृष्ट्वा निवर्तते ॥Rasavarjam Rasah Api Asya Param Drishtva Nivartate

अर्थ

विषयों से दूर रहने वाले व्यक्ति के लिए विषय तो हट जाते हैं, पर उनका रस बना रहता है। वह रस भी परम तत्त्व को देख लेने पर चला जाता है।

शब्दार्थ

शब्दअर्थ
विषयाःVishayah sense objects
विनिवर्तन्तेVinivartante turn away
निराहारस्यNiraharasya of one who abstains
देहिनःDehinah of the embodied
रसवर्जम्Rasavarjam except the taste
रसःRasah taste
अपिApi even
अस्यAsya his
परम्Param the Supreme
दृष्ट्वाDrishtva having seen
निवर्ततेNivartate ceases
यह पद दूसरी लिपियों में पढ़ें
IAST (scholarly)
viṣayā vinivartante nirāhārasya dehinaḥ |rasavarjaṃ raso'pyasya paraṃ dṛṣṭvā nivartate ||
Telugu
విషయా వినివర్తంతే నిరాహారస్య దేహినః ।రసవర్జం రసోఽప్యస్య పరం దృష్ట్వా నివర్తతే ॥
Tamil
விஷயா விநிவர்தந்தே நிராஹாரஸ்ய தே³ஹிந꞉ ।ரஸவர்ஜம் ரஸோ(அ)ப்யஸ்ய பரம் த்³ருʼஷ்ட்வா நிவர்ததே ॥
Kannada
ವಿಷಯಾ ವಿನಿವರ್ತಂತೇ ನಿರಾಹಾರಸ್ಯ ದೇಹಿನಃ ।ರಸವರ್ಜಂ ರಸೋಽಪ್ಯಸ್ಯ ಪರಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ನಿವರ್ತತೇ ॥
Malayalam
വിഷയാ വിനിവര്തന്തേ നിരാഹാരസ്യ ദേഹിനഃ ।രസവര്ജം രസോഽപ്യസ്യ പരം ദൃഷ്ട്വാ നിവര്തതേ ॥
Gujarati
વિષયા વિનિવર્તન્તે નિરાહારસ્ય દેહિનઃ ।રસવર્જં રસોઽપ્યસ્ય પરં દૃષ્ટ્વા નિવર્તતે ॥
Bengali
বিষযা বিনিবর্তন্তে নিরাহারস্য দেহিনঃ ।রসবর্জং রসোঽপ্যস্য পরং দৃষ্ট্বা নিবর্ততে ॥

अध्याय 2, सभी श्लोक

मुख्य तथ्य

श्रीमद्भगवद्गीता
अध्याय 2: साङ्ख्ययोगः
श्लोक / पद
2.59
वक्ता
श्रीकृष्ण
रचयिता
वेदव्यास (परंपरा के अनुसार)
मूल भाषा
संस्कृत
स्रोत संस्करण
Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sa.wikisource.org, sanskritdocuments.org and the vedicscriptures.github.io text
आख़िरी जाँच
समीक्षा की स्थिति
लिपि सत्यापित

इस पन्ने का संदर्भ दें

“भगवद गीता 2.59: विषया विनिवर्तन्ते”. Nitya, अद्यतन 2026-10-04. https://getnitya.com/hi/gita/2/59/

स्रोत: Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sa.wikisource.org, sanskritdocuments.org and the vedicscriptures.github.io text

ये अर्थ हमारा पहला मसौदा हैं। अभी किसी विद्वान ने इनकी जाँच नहीं की है। कोई भूल दिखे तो हमें ज़रूर बताएँ।

इस पद में त्रुटि बताएँ