अध्याय 16: दैवासुरसम्पद्विभागयोगः · 24 में से श्लोक 2

भगवद गीता 16.2: अहिंसा

श्रीभगवानुवाच

अहिंसा सत्यमक्रोधस्त्यागः शान्तिरपैशुनम् ।Ahimsa Satyam Akrodhah Tyagah Shantirapaishunam

दया भूतेष्वलोलुप्त्वं मार्दवं ह्रीरचापलम् ॥Daya Bhuteshvaloluptvam Mardavam Hrirachapalam

अर्थ

अहिंसा, सत्य, क्रोध का अभाव, त्याग, शांति, किसी की चुगली न करना, प्राणियों पर दया, लोभ का अभाव, कोमलता, लज्जा और चंचलता का अभाव।

शब्दार्थ

शब्दअर्थ
अहिंसाahimsa non-violence
सत्यम्satyam truthfulness
अक्रोधःakrodhah freedom from anger
त्यागःtyagah renunciation
शान्तिःshantih peace
अपैशुनम्apaishunam not slandering
दयाdaya compassion
भूतेषुbhuteshu toward beings
अलोलुप्त्वम्aloluptvam freedom from greed
मार्दवम्mardavam gentleness
ह्रीःhrih modesty
अचापलम्achapalam steadiness
यह पद दूसरी लिपियों में पढ़ें
IAST (scholarly)
ahiṃsā satyamakrodhastyāgaḥ śāntirapaiśunam |dayā bhūteṣvaloluptvaṃ mārdavaṃ hrīracāpalam ||
Telugu
అహింసా సత్యమక్రోధస్త్యాగః శాంతిరపైశునమ్ ।దయా భూతేష్వలోలుప్త్వం మార్దవం హ్రీరచాపలమ్ ॥
Tamil
அஹிம்ஸா ஸத்யமக்ரோத⁴ஸ்த்யாக³꞉ ஶாந்திரபைஶுநம் ।த³யா பூ⁴தேஷ்வலோலுப்த்வம் மார்த³வம் ஹ்ரீரசாபலம் ॥
Kannada
ಅಹಿಂಸಾ ಸತ್ಯಮಕ್ರೋಧಸ್ತ್ಯಾಗಃ ಶಾಂತಿರಪೈಶುನಮ್ ।ದಯಾ ಭೂತೇಷ್ವಲೋಲುಪ್ತ್ವಂ ಮಾರ್ದವಂ ಹ್ರೀರಚಾಪಲಮ್ ॥
Malayalam
അഹിംസാ സത്യമക്രോധസ്ത്യാഗഃ ശാന്തിരപൈശുനമ് ।ദയാ ഭൂതേഷ്വലോലുപ്ത്വം മാര്ദവം ഹ്രീരചാപലമ് ॥
Gujarati
અહિંસા સત્યમક્રોધસ્ત્યાગઃ શાન્તિરપૈશુનમ્ ।દયા ભૂતેષ્વલોલુપ્ત્વં માર્દવં હ્રીરચાપલમ્ ॥
Bengali
অহিংসা সত্যমক্রোধস্ত্যাগঃ শান্তিরপৈশুনম্ ।দযা ভূতেষ্বলোলুপ্ত্বং মার্দবং হ্রীরচাপলম্ ॥

अध्याय 16, सभी श्लोक

मुख्य तथ्य

श्रीमद्भगवद्गीता
अध्याय 16: दैवासुरसम्पद्विभागयोगः
श्लोक / पद
16.2
वक्ता
श्रीकृष्ण
रचयिता
वेदव्यास (परंपरा के अनुसार)
मूल भाषा
संस्कृत
स्रोत संस्करण
Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sanskritdocuments.org, sa.wikisource.org and vedicscriptures.github.io
आख़िरी जाँच
समीक्षा की स्थिति
लिपि सत्यापित

इस पन्ने का संदर्भ दें

“भगवद गीता 16.2: अहिंसा”. Nitya, अद्यतन 2026-10-04. https://getnitya.com/hi/gita/16/2/

स्रोत: Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sanskritdocuments.org, sa.wikisource.org and vedicscriptures.github.io

ये अर्थ हमारा पहला मसौदा हैं। अभी किसी विद्वान ने इनकी जाँच नहीं की है। कोई भूल दिखे तो हमें ज़रूर बताएँ।

इस पद में त्रुटि बताएँ