अध्याय 17: श्रद्धात्रयविभागयोगः · 28 में से श्लोक 16
भगवद गीता 17.16: मनः प्रसादः
श्रीभगवानुवाच
मनः प्रसादः सौम्यत्वं मौनमात्मविनिग्रहः ।Manah Prasadah Saumyatvam Maunam Atmavinigrahah
भावसंशुद्धिरित्येतत्तपो मानसमुच्यते ॥Bhavasamshuddhih Iti Etat Tapah Manasamuchyate
अर्थ
मन की प्रसन्नता, सौम्यता, मौन, आत्म-संयम और भावों की शुद्धता, यह मन का तप कहलाता है।
शब्दार्थ
| शब्द | अर्थ |
|---|---|
| मनःप्रसादःmanahprasadah | serenity of mind |
| सौम्यत्वम्saumyatvam | gentleness |
| मौनम्maunam | silence |
| आत्मविनिग्रहःatmavinigrahah | self-control |
| भावसंशुद्धिःbhavasamshuddhih | purity of feeling |
| इतिiti | thus |
| एतत्etat | this |
| तपःtapah | austerity |
| मानसम्manasam | of the mind |
| उच्यतेuchyate | is called |
यह पद दूसरी लिपियों में पढ़ें
- IAST (scholarly)
- manaḥ prasādaḥ saumyatvaṃ maunamātmavinigrahaḥ |bhāvasaṃśuddhirityetattapo mānasamucyate ||
- Telugu
- మనః ప్రసాదః సౌమ్యత్వం మౌనమాత్మవినిగ్రహః ।భావసంశుద్ధిరిత్యేతత్తపో మానసముచ్యతే ॥
- Tamil
- மந꞉ ப்ரஸாத³꞉ ஸௌம்யத்வம் மௌநமாத்மவிநிக்³ரஹ꞉ ।பா⁴வஸம்ஶுத்³தி⁴ரித்யேதத்தபோ மாநஸமுச்யதே ॥
- Kannada
- ಮನಃ ಪ್ರಸಾದಃ ಸೌಮ್ಯತ್ವಂ ಮೌನಮಾತ್ಮವಿನಿಗ್ರಹಃ ।ಭಾವಸಂಶುದ್ಧಿರಿತ್ಯೇತತ್ತಪೋ ಮಾನಸಮುಚ್ಯತೇ ॥
- Malayalam
- മനഃ പ്രസാദഃ സൌമ്യത്വം മൌനമാത്മവിനിഗ്രഹഃ ।ഭാവസംശുദ്ധിരിത്യേതത്തപോ മാനസമുച്യതേ ॥
- Gujarati
- મનઃ પ્રસાદઃ સૌમ્યત્વં મૌનમાત્મવિનિગ્રહઃ ।ભાવસંશુદ્ધિરિત્યેતત્તપો માનસમુચ્યતે ॥
- Bengali
- মনঃ প্রসাদঃ সৌম্যত্বং মৌনমাত্মবিনিগ্রহঃ ।ভাবসংশুদ্ধিরিত্যেতত্তপো মানসমুচ্যতে ॥
मुख्य तथ्य
- श्रीमद्भगवद्गीता
- अध्याय 17: श्रद्धात्रयविभागयोगः
- श्लोक / पद
- 17.16
- वक्ता
- श्रीकृष्ण
- रचयिता
- वेदव्यास (परंपरा के अनुसार)
- मूल भाषा
- संस्कृत
- स्रोत संस्करण
- Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sanskritdocuments.org, sa.wikisource.org and vedicscriptures.github.io
- आख़िरी जाँच
- समीक्षा की स्थिति
- लिपि सत्यापित
इस पन्ने का संदर्भ दें
“भगवद गीता 17.16: मनः प्रसादः”. Nitya, अद्यतन 2026-10-04. https://getnitya.com/hi/gita/17/16/