अध्याय 4: ज्ञानकर्मसंन्यासयोगः · 42 में से श्लोक 22

भगवद गीता 4.22: यदृच्छालाभसंतुष्टो

श्रीभगवानुवाच

यदृच्छालाभसंतुष्टो द्वन्द्वातीतो विमत्सरः ।Yadrichchhalabhasantushtah Dvandvatitah Vimatsarah

समः सिद्धावसिद्धौ च कृत्वापि न निबध्यते ॥Samah Siddhau Asiddhau Cha Kritva Api Na Nibadhyate

अर्थ

जो अपने आप जो मिल जाए उसी में सन्तुष्ट है, द्वन्द्वों से परे है, ईर्ष्या से रहित है और सिद्धि-असिद्धि में सम है, वह कर्म करके भी नहीं बँधता।

शब्दार्थ

शब्दअर्थ
यदृच्छालाभसन्तुष्टःYadrichchhalabhasantushtah content with whatever comes
द्वन्द्वातीतःDvandvatitah beyond the pairs of opposites
विमत्सरःVimatsarah free from envy
समःSamah even-minded
सिद्धौSiddhau in success
असिद्धौAsiddhau in failure
चCha and
कृत्वाKritva having acted
अपिApi even
नNa not
निबध्यतेNibadhyate is bound
यह पद दूसरी लिपियों में पढ़ें
IAST (scholarly)
yadṛcchālābhasaṃtuṣṭo dvandvātīto vimatsaraḥ |samaḥ siddhāvasiddhau ca kṛtvāpi na nibadhyate ||
Telugu
యదృచ్ఛాలాభసంతుష్టో ద్వంద్వాతీతో విమత్సరః ।సమః సిద్ధావసిద్ధౌ చ కృత్వాపి న నిబధ్యతే ॥
Tamil
யத்³ருʼச்சா²லாப⁴ஸந்துஷ்டோ த்³வந்த்³வாதீதோ விமத்ஸர꞉ ।ஸம꞉ ஸித்³தா⁴வஸித்³தௌ⁴ ச க்ருʼத்வாபி ந நிப³த்⁴யதே ॥
Kannada
ಯದೃಚ್ಛಾಲಾಭಸಂತುಷ್ಟೋ ದ್ವಂದ್ವಾತೀತೋ ವಿಮತ್ಸರಃ ।ಸಮಃ ಸಿದ್ಧಾವಸಿದ್ಧೌ ಚ ಕೃತ್ವಾಪಿ ನ ನಿಬಧ್ಯತೇ ॥
Malayalam
യദൃച്ഛാലാഭസംതുഷ്ടോ ദ്വന്ദ്വാതീതോ വിമത്സരഃ ।സമഃ സിദ്ധാവസിദ്ധൌ ച കൃത്വാപി ന നിബധ്യതേ ॥
Gujarati
યદૃચ્છાલાભસંતુષ્ટો દ્વન્દ્વાતીતો વિમત્સરઃ ।સમઃ સિદ્ધાવસિદ્ધૌ ચ કૃત્વાપિ ન નિબધ્યતે ॥
Bengali
যদৃচ্ছালাভসংতুষ্টো দ্বন্দ্বাতীতো বিমত্সরঃ ।সমঃ সিদ্ধাবসিদ্ধৌ চ কৃত্বাপি ন নিবধ্যতে ॥

अध्याय 4, सभी श्लोक

मुख्य तथ्य

श्रीमद्भगवद्गीता
अध्याय 4: ज्ञानकर्मसंन्यासयोगः
श्लोक / पद
4.22
वक्ता
श्रीकृष्ण
रचयिता
वेदव्यास (परंपरा के अनुसार)
मूल भाषा
संस्कृत
स्रोत संस्करण
Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sa.wikisource.org, sanskritdocuments.org and the vedicscriptures.github.io text
आख़िरी जाँच
समीक्षा की स्थिति
लिपि सत्यापित

इस पन्ने का संदर्भ दें

“भगवद गीता 4.22: यदृच्छालाभसंतुष्टो”. Nitya, अद्यतन 2026-10-04. https://getnitya.com/hi/gita/4/22/

स्रोत: Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sa.wikisource.org, sanskritdocuments.org and the vedicscriptures.github.io text

ये अर्थ हमारा पहला मसौदा हैं। अभी किसी विद्वान ने इनकी जाँच नहीं की है। कोई भूल दिखे तो हमें ज़रूर बताएँ।

इस पद में त्रुटि बताएँ