अध्याय 8: अक्षरब्रह्मयोगः · 28 में से श्लोक 10

भगवद गीता 8.10: प्रयाणकाले मनसाचलेन

श्रीभगवानुवाच

प्रयाणकाले मनसाचलेनPrayanakale Manasa Achalena

भक्त्या युक्तो योगबलेन चैव।Bhaktya Yuktah Yogabalena Cha Eva

भ्रुवोर्मध्ये प्राणमावेश्य सम्यक्Bhruvoh Madhye Pranam Aveshya Samyak

स तं परं पुरुषमुपैति दिव्यम्॥Sah Tam Param Purusham Upaiti Divyam

अर्थ

मृत्यु के समय जो स्थिर मन से, भक्ति और योग के बल से युक्त होकर प्राण को भौहों के बीच भली-भाँति स्थापित कर लेता है, वह उस परम दिव्य पुरुष को प्राप्त होता है।

शब्दार्थ

शब्दअर्थ
प्रयाणकालेprayanakale at the time of death
मनसाmanasa with the mind
अचलेनachalena unmoving
भक्त्याbhaktya with devotion
युक्तःyuktah joined
योगबलेनyogabalena by the power of yoga
चcha and
एवeva also
भ्रुवोःbhruvoh of the eyebrows
मध्येmadhye in the middle
प्राणम्pranam the life-breath
आवेश्यaveshya having fixed
सम्यक्samyak fully
सःsah he
तम्tam that
परम्param supreme
पुरुषम्purusham Person
उपैतिupaiti reaches
दिव्यम्divyam divine
यह पद दूसरी लिपियों में पढ़ें
IAST (scholarly)
prayāṇakāle manasācalenabhaktyā yukto yogabalena caiva|bhruvormadhye prāṇamāveśya samyaksa taṃ paraṃ puruṣamupaiti divyam||
Telugu
ప్రయాణకాలే మనసాచలేనభక్త్యా యుక్తో యోగబలేన చైవ।భ్రువోర్మధ్యే ప్రాణమావేశ్య సమ్యక్స తం పరం పురుషముపైతి దివ్యమ్॥
Tamil
ப்ரயாணகாலே மநஸாசலேநப⁴க்த்யா யுக்தோ யோக³ப³லேந சைவ।ப்⁴ருவோர்மத்⁴யே ப்ராணமாவேஶ்ய ஸம்யக்ஸ தம் பரம் புருஷமுபைதி தி³வ்யம்॥
Kannada
ಪ್ರಯಾಣಕಾಲೇ ಮನಸಾಚಲೇನಭಕ್ತ್ಯಾ ಯುಕ್ತೋ ಯೋಗಬಲೇನ ಚೈವ।ಭ್ರುವೋರ್ಮಧ್ಯೇ ಪ್ರಾಣಮಾವೇಶ್ಯ ಸಮ್ಯಕ್ಸ ತಂ ಪರಂ ಪುರುಷಮುಪೈತಿ ದಿವ್ಯಮ್॥
Malayalam
പ്രയാണകാലേ മനസാചലേനഭക്ത്യാ യുക്തോ യോഗബലേന ചൈവ।ഭ്രുവോര്മധ്യേ പ്രാണമാവേശ്യ സമ്യക്സ തം പരം പുരുഷമുപൈതി ദിവ്യമ്॥
Gujarati
પ્રયાણકાલે મનસાચલેનભક્ત્યા યુક્તો યોગબલેન ચૈવ।ભ્રુવોર્મધ્યે પ્રાણમાવેશ્ય સમ્યક્સ તં પરં પુરુષમુપૈતિ દિવ્યમ્॥
Bengali
প্রযাণকালে মনসাচলেনভক্ত্যা যুক্তো যোগবলেন চৈব।ভ্রুবোর্মধ্যে প্রাণমাবেশ্য সম্যক্স তং পরং পুরুষমুপৈতি দিব্যম্॥

अध्याय 8, सभी श्लोक

मुख्य तथ्य

श्रीमद्भगवद्गीता
अध्याय 8: अक्षरब्रह्मयोगः
श्लोक / पद
8.10
वक्ता
श्रीकृष्ण
रचयिता
वेदव्यास (परंपरा के अनुसार)
मूल भाषा
संस्कृत
स्रोत संस्करण
Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sanskritdocuments.org and sa.wikisource.org
आख़िरी जाँच
समीक्षा की स्थिति
लिपि सत्यापित

इस पन्ने का संदर्भ दें

“भगवद गीता 8.10: प्रयाणकाले मनसाचलेन”. Nitya, अद्यतन 2026-10-04. https://getnitya.com/hi/gita/8/10/

स्रोत: Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sanskritdocuments.org and sa.wikisource.org

ये अर्थ हमारा पहला मसौदा हैं। अभी किसी विद्वान ने इनकी जाँच नहीं की है। कोई भूल दिखे तो हमें ज़रूर बताएँ।

इस पद में त्रुटि बताएँ