अध्याय 13: क्षेत्रक्षेत्रज्ञविभागयोगः · 34 में से श्लोक 5

भगवद गीता 13.5: महाभूतान्यहङ्कारो

श्रीभगवानुवाच

महाभूतान्यहङ्कारो बुद्धिरव्यक्तमेव च ।Mahabhutani Ahankarah Buddhiravyaktameva Cha

इन्द्रियाणि दशैकं च पञ्च चेन्द्रियगोचराः ॥Indriyani Dashaikam Cha Pancha Cha Indriyagocharah

अर्थ

पाँच महाभूत, अहंकार, बुद्धि और अव्यक्त, दस इंद्रियाँ और एक मन, और इंद्रियों के पाँच विषय।

शब्दार्थ

शब्दअर्थ
महाभूतानिmahabhutani the great elements
अहङ्कारःahankarah ego
बुद्धिःbuddhih intellect
अव्यक्तम्avyaktam the unmanifest
एवeva indeed
चcha and
इन्द्रियाणिindriyani the senses
दशdasha ten
एकम्ekam one (the mind)
चcha and
पञ्चpancha five
चcha and
इन्द्रियगोचराःindriyagocharah objects of the senses
यह पद दूसरी लिपियों में पढ़ें
IAST (scholarly)
mahābhūtānyahaṅkāro buddhiravyaktameva ca |indriyāṇi daśaikaṃ ca pañca cendriyagocarāḥ ||
Telugu
మహాభూతాన్యహంకారో బుద్ధిరవ్యక్తమేవ చ ।ఇంద్రియాణి దశైకం చ పంచ చేంద్రియగోచరాః ॥
Tamil
மஹாபூ⁴தாந்யஹங்காரோ பு³த்³தி⁴ரவ்யக்தமேவ ச ।இந்த்³ரியாணி த³ஶைகம் ச பஞ்ச சேந்த்³ரியகோ³சரா꞉ ॥
Kannada
ಮಹಾಭೂತಾನ್ಯಹಂಕಾರೋ ಬುದ್ಧಿರವ್ಯಕ್ತಮೇವ ಚ ।ಇಂದ್ರಿಯಾಣಿ ದಶೈಕಂ ಚ ಪಂಚ ಚೇಂದ್ರಿಯಗೋಚರಾಃ ॥
Malayalam
മഹാഭൂതാന്യഹങ്കാരോ ബുദ്ധിരവ്യക്തമേവ ച ।ഇന്ദ്രിയാണി ദശൈകം ച പഞ്ച ചേന്ദ്രിയഗോചരാഃ ॥
Gujarati
મહાભૂતાન્યહઙ્કારો બુદ્ધિરવ્યક્તમેવ ચ ।ઇન્દ્રિયાણિ દશૈકં ચ પઞ્ચ ચેન્દ્રિયગોચરાઃ ॥
Bengali
মহাভূতান্যহঙ্কারো বুদ্ধিরব্যক্তমেব চ ।ইন্দ্রিযাণি দশৈকং চ পঞ্চ চেন্দ্রিযগোচরাঃ ॥

अध्याय 13, सभी श्लोक

मुख्य तथ्य

श्रीमद्भगवद्गीता
अध्याय 13: क्षेत्रक्षेत्रज्ञविभागयोगः
श्लोक / पद
13.5
वक्ता
श्रीकृष्ण
रचयिता
वेदव्यास (परंपरा के अनुसार)
मूल भाषा
संस्कृत
स्रोत संस्करण
Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sanskritdocuments.org, sa.wikisource.org and vedicscriptures.github.io
आख़िरी जाँच
समीक्षा की स्थिति
लिपि सत्यापित

इस पन्ने का संदर्भ दें

“भगवद गीता 13.5: महाभूतान्यहङ्कारो”. Nitya, अद्यतन 2026-10-04. https://getnitya.com/hi/gita/13/5/

स्रोत: Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sanskritdocuments.org, sa.wikisource.org and vedicscriptures.github.io

ये अर्थ हमारा पहला मसौदा हैं। अभी किसी विद्वान ने इनकी जाँच नहीं की है। कोई भूल दिखे तो हमें ज़रूर बताएँ।

इस पद में त्रुटि बताएँ