अध्याय 14: गुणत्रयविभागयोगः · 27 में से श्लोक 10

भगवद गीता 14.10: रजस्तमश्चाभिभूय

श्रीभगवानुवाच

रजस्तमश्चाभिभूय सत्त्वं भवति भारत ।Rajah Tamah Cha Abhibhuya Sattvam Bhavati Bharata

रजः सत्त्वं तमश्चैव तमः सत्त्वं रजस्तथा ॥Rajah Sattvam Tamashchaiva Tamah Sattvam Rajastatha

अर्थ

हे भारत, कभी रजस् और तमस् को दबाकर सत्त्व बढ़ता है, कभी सत्त्व और तमस् को दबाकर रजस्, और कभी सत्त्व और रजस् को दबाकर तमस्।

शब्दार्थ

शब्दअर्थ
रजःrajah rajas
तमःtamah tamas
चcha and
अभिभूयabhibhuya overpowering
सत्त्वम्sattvam sattva
भवतिbhavati arises
भारतbharata O Bharata
रजःrajah rajas
सत्त्वम्sattvam sattva
तमःtamah tamas
चcha and
एवeva also
तमःtamah tamas
सत्त्वम्sattvam sattva
रजःrajah rajas
तथाtatha so
यह पद दूसरी लिपियों में पढ़ें
IAST (scholarly)
rajastamaścābhibhūya sattvaṃ bhavati bhārata |rajaḥ sattvaṃ tamaścaiva tamaḥ sattvaṃ rajastathā ||
Telugu
రజస్తమశ్చాభిభూయ సత్త్వం భవతి భారత ।రజః సత్త్వం తమశ్చైవ తమః సత్త్వం రజస్తథా ॥
Tamil
ரஜஸ்தமஶ்சாபி⁴பூ⁴ய ஸத்த்வம் ப⁴வதி பா⁴ரத ।ரஜ꞉ ஸத்த்வம் தமஶ்சைவ தம꞉ ஸத்த்வம் ரஜஸ்ததா² ॥
Kannada
ರಜಸ್ತಮಶ್ಚಾಭಿಭೂಯ ಸತ್ತ್ವಂ ಭವತಿ ಭಾರತ ।ರಜಃ ಸತ್ತ್ವಂ ತಮಶ್ಚೈವ ತಮಃ ಸತ್ತ್ವಂ ರಜಸ್ತಥಾ ॥
Malayalam
രജസ്തമശ്ചാഭിഭൂയ സത്ത്വം ഭവതി ഭാരത ।രജഃ സത്ത്വം തമശ്ചൈവ തമഃ സത്ത്വം രജസ്തഥാ ॥
Gujarati
રજસ્તમશ્ચાભિભૂય સત્ત્વં ભવતિ ભારત ।રજઃ સત્ત્વં તમશ્ચૈવ તમઃ સત્ત્વં રજસ્તથા ॥
Bengali
রজস্তমশ্চাভিভূয সত্ত্বং ভবতি ভারত ।রজঃ সত্ত্বং তমশ্চৈব তমঃ সত্ত্বং রজস্তথা ॥

अध्याय 14, सभी श्लोक

मुख्य तथ्य

श्रीमद्भगवद्गीता
अध्याय 14: गुणत्रयविभागयोगः
श्लोक / पद
14.10
वक्ता
श्रीकृष्ण
रचयिता
वेदव्यास (परंपरा के अनुसार)
मूल भाषा
संस्कृत
स्रोत संस्करण
Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sanskritdocuments.org, sa.wikisource.org and vedicscriptures.github.io
आख़िरी जाँच
समीक्षा की स्थिति
लिपि सत्यापित

इस पन्ने का संदर्भ दें

“भगवद गीता 14.10: रजस्तमश्चाभिभूय”. Nitya, अद्यतन 2026-10-04. https://getnitya.com/hi/gita/14/10/

स्रोत: Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sanskritdocuments.org, sa.wikisource.org and vedicscriptures.github.io

ये अर्थ हमारा पहला मसौदा हैं। अभी किसी विद्वान ने इनकी जाँच नहीं की है। कोई भूल दिखे तो हमें ज़रूर बताएँ।

इस पद में त्रुटि बताएँ