अध्याय 15: पुरुषोत्तमयोगः · 20 में से श्लोक 9

भगवद गीता 15.9: श्रोत्रं चक्षुः

श्रीभगवानुवाच

श्रोत्रं चक्षुः स्पर्शनं च रसनं घ्राणमेव च ।Shrotram Chakshuh Sparshanam Cha Rasanam Ghranameva Cha

अधिष्ठाय मनश्चायं विषयानुपसेवते ॥Adhishthaya Manashchayam Vishayanupasevate

अर्थ

कान, आँख, त्वचा, जीभ और नाक तथा मन का आश्रय लेकर यह जीव विषयों का भोग करता है।

शब्दार्थ

शब्दअर्थ
श्रोत्रम्shrotram ear
चक्षुःchakshuh eye
स्पर्शनम्sparshanam touch
चcha and
रसनम्rasanam taste
घ्राणम्ghranam smell
एवeva also
चcha and
अधिष्ठायadhishthaya presiding over
मनःmanah mind
चcha and
अयम्ayam he
विषयान्vishayan sense objects
उपसेवतेupasevate enjoys
यह पद दूसरी लिपियों में पढ़ें
IAST (scholarly)
śrotraṃ cakṣuḥ sparśanaṃ ca rasanaṃ ghrāṇameva ca |adhiṣṭhāya manaścāyaṃ viṣayānupasevate ||
Telugu
శ్రోత్రం చక్షుః స్పర్శనం చ రసనం ఘ్రాణమేవ చ ।అధిష్ఠాయ మనశ్చాయం విషయానుపసేవతే ॥
Tamil
ஶ்ரோத்ரம் சக்ஷு꞉ ஸ்பர்ஶநம் ச ரஸநம் க்⁴ராணமேவ ச ।அதி⁴ஷ்டா²ய மநஶ்சாயம் விஷயாநுபஸேவதே ॥
Kannada
ಶ್ರೋತ್ರಂ ಚಕ್ಷುಃ ಸ್ಪರ್ಶನಂ ಚ ರಸನಂ ಘ್ರಾಣಮೇವ ಚ ।ಅಧಿಷ್ಠಾಯ ಮನಶ್ಚಾಯಂ ವಿಷಯಾನುಪಸೇವತೇ ॥
Malayalam
ശ്രോത്രം ചക്ഷുഃ സ്പര്ശനം ച രസനം ഘ്രാണമേവ ച ।അധിഷ്ഠായ മനശ്ചായം വിഷയാനുപസേവതേ ॥
Gujarati
શ્રોત્રં ચક્ષુઃ સ્પર્શનં ચ રસનં ઘ્રાણમેવ ચ ।અધિષ્ઠાય મનશ્ચાયં વિષયાનુપસેવતે ॥
Bengali
শ্রোত্রং চক্ষুঃ স্পর্শনং চ রসনং ঘ্রাণমেব চ ।অধিষ্ঠায মনশ্চাযং বিষযানুপসেবতে ॥

अध्याय 15, सभी श्लोक

मुख्य तथ्य

श्रीमद्भगवद्गीता
अध्याय 15: पुरुषोत्तमयोगः
श्लोक / पद
15.9
वक्ता
श्रीकृष्ण
रचयिता
वेदव्यास (परंपरा के अनुसार)
मूल भाषा
संस्कृत
स्रोत संस्करण
Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sanskritdocuments.org, sa.wikisource.org and vedicscriptures.github.io
आख़िरी जाँच
समीक्षा की स्थिति
लिपि सत्यापित

इस पन्ने का संदर्भ दें

“भगवद गीता 15.9: श्रोत्रं चक्षुः”. Nitya, अद्यतन 2026-10-04. https://getnitya.com/hi/gita/15/9/

स्रोत: Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sanskritdocuments.org, sa.wikisource.org and vedicscriptures.github.io

ये अर्थ हमारा पहला मसौदा हैं। अभी किसी विद्वान ने इनकी जाँच नहीं की है। कोई भूल दिखे तो हमें ज़रूर बताएँ।

इस पद में त्रुटि बताएँ