अध्याय 17: श्रद्धात्रयविभागयोगः · 28 में से श्लोक 3
भगवद गीता 17.3: सत्त्वानुरूपा
श्रीभगवानुवाच
सत्त्वानुरूपा सर्वस्य श्रद्धा भवति भारत ।Sattvanurupa Sarvasya Shraddha Bhavati Bharata
श्रद्धामयोऽयं पुरुषो यो यच्छ्रद्धः स एव सः ॥Shraddhamayo'yam Purusho Yo Yachchhraddhah Sa Eva Sah
अर्थ
हे भारत, सबकी श्रद्धा उनके अंतःकरण के अनुरूप होती है। यह पुरुष श्रद्धामय है। जिसकी जैसी श्रद्धा है, वह वैसा ही है।
शब्दार्थ
| शब्द | अर्थ |
|---|---|
| सत्त्वानुरूपाsattvanurupa | in keeping with one's inner nature |
| सर्वस्यsarvasya | of everyone |
| श्रद्धाshraddha | faith |
| भवतिbhavati | is |
| भारतbharata | O Bharata |
| श्रद्धामयःshraddhamayah | made of faith |
| अयम्ayam | this |
| पुरुषःpurushah | person |
| यःyah | who |
| यत्श्रद्धःyatshraddhah | whatever his faith |
| सःsah | he |
| एवeva | indeed |
| सःsah | that |
व्याख्या
श्लोक कहता है कि श्रद्धा कोई छोटी-मोटी बात नहीं है। मनुष्य जिस बात पर सच में विश्वास करता है और जिसमें अपने को लगाता है, वैसा ही बन जाता है। यहाँ श्रद्धा का मतलब मन का असली झुकाव है, जो इसमें दिखता है कि हम क्या खाते हैं, किसकी पूजा करते हैं, क्या दान करते हैं और किसके लिए मेहनत करते हैं। श्रद्धा भीतर के स्वभाव से पैदा होती है, इसलिए वह धीरे-धीरे बदलती है, और यह बदलाव इससे शुरू होता है कि हम मन को किन बातों से भरते हैं।
यह पद दूसरी लिपियों में पढ़ें
- IAST (scholarly)
- sattvānurūpā sarvasya śraddhā bhavati bhārata |śraddhāmayo'yaṃ puruṣo yo yacchraddhaḥ sa eva saḥ ||
- Telugu
- సత్త్వానురూపా సర్వస్య శ్రద్ధా భవతి భారత ।శ్రద్ధామయోఽయం పురుషో యో యచ్ఛ్రద్ధః స ఏవ సః ॥
- Tamil
- ஸத்த்வாநுரூபா ஸர்வஸ்ய ஶ்ரத்³தா⁴ ப⁴வதி பா⁴ரத ।ஶ்ரத்³தா⁴மயோ(அ)யம் புருஷோ யோ யச்ச்²ரத்³த⁴꞉ ஸ ஏவ ஸ꞉ ॥
- Kannada
- ಸತ್ತ್ವಾನುರೂಪಾ ಸರ್ವಸ್ಯ ಶ್ರದ್ಧಾ ಭವತಿ ಭಾರತ ।ಶ್ರದ್ಧಾಮಯೋಽಯಂ ಪುರುಷೋ ಯೋ ಯಚ್ಛ್ರದ್ಧಃ ಸ ಏವ ಸಃ ॥
- Malayalam
- സത്ത്വാനുരൂപാ സര്വസ്യ ശ്രദ്ധാ ഭവതി ഭാരത ।ശ്രദ്ധാമയോഽയം പുരുഷോ യോ യച്ഛ്രദ്ധഃ സ ഏവ സഃ ॥
- Gujarati
- સત્ત્વાનુરૂપા સર્વસ્ય શ્રદ્ધા ભવતિ ભારત ।શ્રદ્ધામયોઽયં પુરુષો યો યચ્છ્રદ્ધઃ સ એવ સઃ ॥
- Bengali
- সত্ত্বানুরূপা সর্বস্য শ্রদ্ধা ভবতি ভারত ।শ্রদ্ধামযোঽযং পুরুষো যো যচ্ছ্রদ্ধঃ স এব সঃ ॥
मुख्य तथ्य
- श्रीमद्भगवद्गीता
- अध्याय 17: श्रद्धात्रयविभागयोगः
- श्लोक / पद
- 17.3
- वक्ता
- श्रीकृष्ण
- रचयिता
- वेदव्यास (परंपरा के अनुसार)
- मूल भाषा
- संस्कृत
- स्रोत संस्करण
- Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sanskritdocuments.org, sa.wikisource.org and vedicscriptures.github.io
- आख़िरी जाँच
- समीक्षा की स्थिति
- लिपि सत्यापित
इस पन्ने का संदर्भ दें
“भगवद गीता 17.3: सत्त्वानुरूपा”. Nitya, अद्यतन 2026-10-04. https://getnitya.com/hi/gita/17/3/