अध्याय 2: साङ्ख्ययोगः · 72 में से श्लोक 16

भगवद गीता 2.16: नासतो विद्यते भावो

श्रीभगवानुवाच

नासतो विद्यते भावो नाभावो विद्यते सतः ।Na Asatah Vidyate Bhavah Na Abhavah Vidyate Satah

उभयोरपि दृष्टोऽन्तस्त्वनयोस्तत्त्वदर्शिभिः ॥Ubhayoh Api Drishtah Antah Tu Anayoh Tattvadarshibhih

अर्थ

जो असत् है उसका अस्तित्व नहीं होता, और जो सत् है उसका अभाव नहीं होता। तत्त्व को देखने वालों ने इन दोनों का यही निष्कर्ष देखा है।

शब्दार्थ

शब्दअर्थ
नNa not
असतःAsatah of the unreal
विद्यतेVidyate there is
भावःBhavah being
नNa nor
अभावःAbhavah non-being
विद्यतेVidyate there is
सतःSatah of the real
उभयोःUbhayoh of both
अपिApi indeed
दृष्टःDrishtah seen
अन्तःAntah conclusion
तुTu indeed
अनयोःAnayoh of these two
तत्त्वदर्शिभिःTattvadarshibhih by the seers of truth
यह पद दूसरी लिपियों में पढ़ें
IAST (scholarly)
nāsato vidyate bhāvo nābhāvo vidyate sataḥ |ubhayorapi dṛṣṭo'ntastvanayostattvadarśibhiḥ ||
Telugu
నాసతో విద్యతే భావో నాభావో విద్యతే సతః ।ఉభయోరపి దృష్టోఽంతస్త్వనయోస్తత్త్వదర్శిభిః ॥
Tamil
நாஸதோ வித்³யதே பா⁴வோ நாபா⁴வோ வித்³யதே ஸத꞉ ।உப⁴யோரபி த்³ருʼஷ்டோ(அ)ந்தஸ்த்வநயோஸ்தத்த்வத³ர்ஶிபி⁴꞉ ॥
Kannada
ನಾಸತೋ ವಿದ್ಯತೇ ಭಾವೋ ನಾಭಾವೋ ವಿದ್ಯತೇ ಸತಃ ।ಉಭಯೋರಪಿ ದೃಷ್ಟೋಽಂತಸ್ತ್ವನಯೋಸ್ತತ್ತ್ವದರ್ಶಿಭಿಃ ॥
Malayalam
നാസതോ വിദ്യതേ ഭാവോ നാഭാവോ വിദ്യതേ സതഃ ।ഉഭയോരപി ദൃഷ്ടോഽന്തസ്ത്വനയോസ്തത്ത്വദര്ശിഭിഃ ॥
Gujarati
નાસતો વિદ્યતે ભાવો નાભાવો વિદ્યતે સતઃ ।ઉભયોરપિ દૃષ્ટોઽન્તસ્ત્વનયોસ્તત્ત્વદર્શિભિઃ ॥
Bengali
নাসতো বিদ্যতে ভাবো নাভাবো বিদ্যতে সতঃ ।উভযোরপি দৃষ্টোঽন্তস্ত্বনযোস্তত্ত্বদর্শিভিঃ ॥

अध्याय 2, सभी श्लोक

मुख्य तथ्य

श्रीमद्भगवद्गीता
अध्याय 2: साङ्ख्ययोगः
श्लोक / पद
2.16
वक्ता
श्रीकृष्ण
रचयिता
वेदव्यास (परंपरा के अनुसार)
मूल भाषा
संस्कृत
स्रोत संस्करण
Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sa.wikisource.org, sanskritdocuments.org and the vedicscriptures.github.io text
आख़िरी जाँच
समीक्षा की स्थिति
लिपि सत्यापित

इस पन्ने का संदर्भ दें

“भगवद गीता 2.16: नासतो विद्यते भावो”. Nitya, अद्यतन 2026-10-04. https://getnitya.com/hi/gita/2/16/

स्रोत: Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sa.wikisource.org, sanskritdocuments.org and the vedicscriptures.github.io text

ये अर्थ हमारा पहला मसौदा हैं। अभी किसी विद्वान ने इनकी जाँच नहीं की है। कोई भूल दिखे तो हमें ज़रूर बताएँ।

इस पद में त्रुटि बताएँ