अध्याय 3: कर्मयोगः · 43 में से श्लोक 16
भगवद गीता 3.16: एवं प्रवर्तितं चक्रं
श्रीभगवानुवाच
एवं प्रवर्तितं चक्रं नानुवर्तयतीह यः ।Evam Pravartitam Chakram Na Anuvartayati Iha
अघायुरिन्द्रियारामो मोघं पार्थ स जीवति ॥Yah Aghayuh Indriyaramah Mogham Partha Sah Jivati
अर्थ
जो इस प्रकार चलाए गए चक्र के अनुसार नहीं चलता, वह पापमय जीवन वाला और इन्द्रियों में रमने वाला मनुष्य, हे पार्थ, व्यर्थ ही जीता है।
शब्दार्थ
| शब्द | अर्थ |
|---|---|
| एवम्Evam | thus |
| प्रवर्तितम्Pravartitam | set in motion |
| चक्रम्Chakram | the wheel |
| नNa | does not |
| अनुवर्तयतिAnuvartayati | follow |
| इहIha | here |
| यःYah | who |
| अघायुःAghayuh | living in sin |
| इन्द्रियारामःIndriyaramah | delighting in the senses |
| मोघम्Mogham | in vain |
| पार्थPartha | O Arjuna |
| सःSah | he |
| जीवतिJivati | lives |
यह पद दूसरी लिपियों में पढ़ें
- IAST (scholarly)
- evaṃ pravartitaṃ cakraṃ nānuvartayatīha yaḥ |aghāyurindriyārāmo moghaṃ pārtha sa jīvati ||
- Telugu
- ఏవం ప్రవర్తితం చక్రం నానువర్తయతీహ యః ।అఘాయురింద్రియారామో మోఘం పార్థ స జీవతి ॥
- Tamil
- ஏவம் ப்ரவர்திதம் சக்ரம் நாநுவர்தயதீஹ ய꞉ ।அகா⁴யுரிந்த்³ரியாராமோ மோக⁴ம் பார்த² ஸ ஜீவதி ॥
- Kannada
- ಏವಂ ಪ್ರವರ್ತಿತಂ ಚಕ್ರಂ ನಾನುವರ್ತಯತೀಹ ಯಃ ।ಅಘಾಯುರಿಂದ್ರಿಯಾರಾಮೋ ಮೋಘಂ ಪಾರ್ಥ ಸ ಜೀವತಿ ॥
- Malayalam
- ഏവം പ്രവര്തിതം ചക്രം നാനുവര്തയതീഹ യഃ ।അഘായുരിന്ദ്രിയാരാമോ മോഘം പാര്ഥ സ ജീവതി ॥
- Gujarati
- એવં પ્રવર્તિતં ચક્રં નાનુવર્તયતીહ યઃ ।અઘાયુરિન્દ્રિયારામો મોઘં પાર્થ સ જીવતિ ॥
- Bengali
- এবং প্রবর্তিতং চক্রং নানুবর্তযতীহ যঃ ।অঘাযুরিন্দ্রিযারামো মোঘং পার্থ স জীবতি ॥
मुख्य तथ्य
- श्रीमद्भगवद्गीता
- अध्याय 3: कर्मयोगः
- श्लोक / पद
- 3.16
- वक्ता
- श्रीकृष्ण
- रचयिता
- वेदव्यास (परंपरा के अनुसार)
- मूल भाषा
- संस्कृत
- स्रोत संस्करण
- Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sa.wikisource.org, sanskritdocuments.org and the vedicscriptures.github.io text
- आख़िरी जाँच
- समीक्षा की स्थिति
- लिपि सत्यापित
इस पन्ने का संदर्भ दें
“भगवद गीता 3.16: एवं प्रवर्तितं चक्रं”. Nitya, अद्यतन 2026-10-04. https://getnitya.com/hi/gita/3/16/