अध्याय 3: कर्मयोगः · 43 में से श्लोक 16

भगवद गीता 3.16: एवं प्रवर्तितं चक्रं

श्रीभगवानुवाच

एवं प्रवर्तितं चक्रं नानुवर्तयतीह यः ।Evam Pravartitam Chakram Na Anuvartayati Iha

अघायुरिन्द्रियारामो मोघं पार्थ स जीवति ॥Yah Aghayuh Indriyaramah Mogham Partha Sah Jivati

अर्थ

जो इस प्रकार चलाए गए चक्र के अनुसार नहीं चलता, वह पापमय जीवन वाला और इन्द्रियों में रमने वाला मनुष्य, हे पार्थ, व्यर्थ ही जीता है।

शब्दार्थ

शब्दअर्थ
एवम्Evam thus
प्रवर्तितम्Pravartitam set in motion
चक्रम्Chakram the wheel
नNa does not
अनुवर्तयतिAnuvartayati follow
इहIha here
यःYah who
अघायुःAghayuh living in sin
इन्द्रियारामःIndriyaramah delighting in the senses
मोघम्Mogham in vain
पार्थPartha O Arjuna
सःSah he
जीवतिJivati lives
यह पद दूसरी लिपियों में पढ़ें
IAST (scholarly)
evaṃ pravartitaṃ cakraṃ nānuvartayatīha yaḥ |aghāyurindriyārāmo moghaṃ pārtha sa jīvati ||
Telugu
ఏవం ప్రవర్తితం చక్రం నానువర్తయతీహ యః ।అఘాయురింద్రియారామో మోఘం పార్థ స జీవతి ॥
Tamil
ஏவம் ப்ரவர்திதம் சக்ரம் நாநுவர்தயதீஹ ய꞉ ।அகா⁴யுரிந்த்³ரியாராமோ மோக⁴ம் பார்த² ஸ ஜீவதி ॥
Kannada
ಏವಂ ಪ್ರವರ್ತಿತಂ ಚಕ್ರಂ ನಾನುವರ್ತಯತೀಹ ಯಃ ।ಅಘಾಯುರಿಂದ್ರಿಯಾರಾಮೋ ಮೋಘಂ ಪಾರ್ಥ ಸ ಜೀವತಿ ॥
Malayalam
ഏവം പ്രവര്തിതം ചക്രം നാനുവര്തയതീഹ യഃ ।അഘായുരിന്ദ്രിയാരാമോ മോഘം പാര്ഥ സ ജീവതി ॥
Gujarati
એવં પ્રવર્તિતં ચક્રં નાનુવર્તયતીહ યઃ ।અઘાયુરિન્દ્રિયારામો મોઘં પાર્થ સ જીવતિ ॥
Bengali
এবং প্রবর্তিতং চক্রং নানুবর্তযতীহ যঃ ।অঘাযুরিন্দ্রিযারামো মোঘং পার্থ স জীবতি ॥

अध्याय 3, सभी श्लोक

मुख्य तथ्य

श्रीमद्भगवद्गीता
अध्याय 3: कर्मयोगः
श्लोक / पद
3.16
वक्ता
श्रीकृष्ण
रचयिता
वेदव्यास (परंपरा के अनुसार)
मूल भाषा
संस्कृत
स्रोत संस्करण
Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sa.wikisource.org, sanskritdocuments.org and the vedicscriptures.github.io text
आख़िरी जाँच
समीक्षा की स्थिति
लिपि सत्यापित

इस पन्ने का संदर्भ दें

“भगवद गीता 3.16: एवं प्रवर्तितं चक्रं”. Nitya, अद्यतन 2026-10-04. https://getnitya.com/hi/gita/3/16/

स्रोत: Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sa.wikisource.org, sanskritdocuments.org and the vedicscriptures.github.io text

ये अर्थ हमारा पहला मसौदा हैं। अभी किसी विद्वान ने इनकी जाँच नहीं की है। कोई भूल दिखे तो हमें ज़रूर बताएँ।

इस पद में त्रुटि बताएँ