अध्याय 6: आत्मसंयमयोगः · 47 में से श्लोक 11

भगवद गीता 6.11: शुचौ देशे

श्रीभगवानुवाच

शुचौ देशे प्रतिष्ठाप्य स्थिरमासनमात्मनः ।Shuchau Deshe Pratishthapya Sthiram Asanam Atmanah

नात्युच्छ्रितं नातिनीचं चैलाजिनकुशोत्तरम् ॥Na Atyuchchhritam Na Atinicham Chailajinakushottaram

अर्थ

पवित्र स्थान में अपना स्थिर आसन बिछाकर, जो न बहुत ऊँचा हो न बहुत नीचा, और जिस पर कुश, मृगचर्म और वस्त्र बिछे हों,

शब्दार्थ

शब्दअर्थ
शुचौShuchau in a clean
देशेDeshe place
प्रतिष्ठाप्यPratishthapya setting
स्थिरम्Sthiram firm
आसनम्Asanam seat
आत्मनःAtmanah for oneself
नNa not
अत्युच्छ्रितम्Atyuchchhritam too high
नNa not
अतिनीचम्Atinicham too low
चैलाजिनकुशोत्तरम्Chailajinakushottaram with cloth, deerskin and kusha grass spread one over another
यह पद दूसरी लिपियों में पढ़ें
IAST (scholarly)
śucau deśe pratiṣṭhāpya sthiramāsanamātmanaḥ |nātyucchritaṃ nātinīcaṃ cailājinakuśottaram ||
Telugu
శుచౌ దేశే ప్రతిష్ఠాప్య స్థిరమాసనమాత్మనః ।నాత్యుచ్ఛ్రితం నాతినీచం చైలాజినకుశోత్తరమ్ ॥
Tamil
ஶுசௌ தே³ஶே ப்ரதிஷ்டா²ப்ய ஸ்தி²ரமாஸநமாத்மந꞉ ।நாத்யுச்ச்²ரிதம் நாதிநீசம் சைலாஜிநகுஶோத்தரம் ॥
Kannada
ಶುಚೌ ದೇಶೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪ್ಯ ಸ್ಥಿರಮಾಸನಮಾತ್ಮನಃ ।ನಾತ್ಯುಚ್ಛ್ರಿತಂ ನಾತಿನೀಚಂ ಚೈಲಾಜಿನಕುಶೋತ್ತರಮ್ ॥
Malayalam
ശുചൌ ദേശേ പ്രതിഷ്ഠാപ്യ സ്ഥിരമാസനമാത്മനഃ ।നാത്യുച്ഛ്രിതം നാതിനീചം ചൈലാജിനകുശോത്തരമ് ॥
Gujarati
શુચૌ દેશે પ્રતિષ્ઠાપ્ય સ્થિરમાસનમાત્મનઃ ।નાત્યુચ્છ્રિતં નાતિનીચં ચૈલાજિનકુશોત્તરમ્ ॥
Bengali
শুচৌ দেশে প্রতিষ্ঠাপ্য স্থিরমাসনমাত্মনঃ ।নাত্যুচ্ছ্রিতং নাতিনীচং চৈলাজিনকুশোত্তরম্ ॥

अध्याय 6, सभी श्लोक

मुख्य तथ्य

श्रीमद्भगवद्गीता
अध्याय 6: आत्मसंयमयोगः
श्लोक / पद
6.11
वक्ता
श्रीकृष्ण
रचयिता
वेदव्यास (परंपरा के अनुसार)
मूल भाषा
संस्कृत
स्रोत संस्करण
Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sa.wikisource.org, sanskritdocuments.org and the vedicscriptures.github.io text
आख़िरी जाँच
समीक्षा की स्थिति
लिपि सत्यापित

इस पन्ने का संदर्भ दें

“भगवद गीता 6.11: शुचौ देशे”. Nitya, अद्यतन 2026-10-04. https://getnitya.com/hi/gita/6/11/

स्रोत: Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sa.wikisource.org, sanskritdocuments.org and the vedicscriptures.github.io text

ये अर्थ हमारा पहला मसौदा हैं। अभी किसी विद्वान ने इनकी जाँच नहीं की है। कोई भूल दिखे तो हमें ज़रूर बताएँ।

इस पद में त्रुटि बताएँ