अध्याय 6: आत्मसंयमयोगः · 47 में से श्लोक 13
भगवद गीता 6.13: समं कायशिरोग्रीवं
श्रीभगवानुवाच
समं कायशिरोग्रीवं धारयन्नचलं स्थिरः ।Samam Kayashirogrivam Dharayan Achalam Sthirah
सम्प्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन् ॥Samprekshya Nasikagram Svam Dishah Cha Anavalokayan
अर्थ
शरीर, सिर और गर्दन को सीधा और अचल रखकर, स्थिर होकर, अपनी नासिका के अग्रभाग को देखते हुए और दिशाओं की ओर न देखते हुए,
शब्दार्थ
| शब्द | अर्थ |
|---|---|
| समम्Samam | straight |
| कायशिरोग्रीवम्Kayashirogrivam | body, head and neck |
| धारयन्Dharayan | holding |
| अचलम्Achalam | still |
| स्थिरःSthirah | steady |
| सम्प्रेक्ष्यSamprekshya | looking |
| नासिकाग्रम्Nasikagram | at the tip of the nose |
| स्वम्Svam | one's own |
| दिशःDishah | directions |
| चCha | and |
| अनवलोकयन्Anavalokayan | not looking around |
यह पद दूसरी लिपियों में पढ़ें
- IAST (scholarly)
- samaṃ kāyaśirogrīvaṃ dhārayannacalaṃ sthiraḥ |samprekṣya nāsikāgraṃ svaṃ diśaścānavalokayan ||
- Telugu
- సమం కాయశిరోగ్రీవం ధారయన్నచలం స్థిరః ।సంప్రేక్ష్య నాసికాగ్రం స్వం దిశశ్చానవలోకయన్ ॥
- Tamil
- ஸமம் காயஶிரோக்³ரீவம் தா⁴ரயந்நசலம் ஸ்தி²ர꞉ ।ஸம்ப்ரேக்ஷ்ய நாஸிகாக்³ரம் ஸ்வம் தி³ஶஶ்சாநவலோகயந் ॥
- Kannada
- ಸಮಂ ಕಾಯಶಿರೋಗ್ರೀವಂ ಧಾರಯನ್ನಚಲಂ ಸ್ಥಿರಃ ।ಸಂಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ನಾಸಿಕಾಗ್ರಂ ಸ್ವಂ ದಿಶಶ್ಚಾನವಲೋಕಯನ್ ॥
- Malayalam
- സമം കായശിരോഗ്രീവം ധാരയന്നചലം സ്ഥിരഃ ।സമ്പ്രേക്ഷ്യ നാസികാഗ്രം സ്വം ദിശശ്ചാനവലോകയന് ॥
- Gujarati
- સમં કાયશિરોગ્રીવં ધારયન્નચલં સ્થિરઃ ।સમ્પ્રેક્ષ્ય નાસિકાગ્રં સ્વં દિશશ્ચાનવલોકયન્ ॥
- Bengali
- সমং কাযশিরোগ্রীবং ধারযন্নচলং স্থিরঃ ।সম্প্রেক্ষ্য নাসিকাগ্রং স্বং দিশশ্চানবলোকযন্ ॥
मुख्य तथ्य
- श्रीमद्भगवद्गीता
- अध्याय 6: आत्मसंयमयोगः
- श्लोक / पद
- 6.13
- वक्ता
- श्रीकृष्ण
- रचयिता
- वेदव्यास (परंपरा के अनुसार)
- मूल भाषा
- संस्कृत
- स्रोत संस्करण
- Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sa.wikisource.org, sanskritdocuments.org and the vedicscriptures.github.io text
- आख़िरी जाँच
- समीक्षा की स्थिति
- लिपि सत्यापित
इस पन्ने का संदर्भ दें
“भगवद गीता 6.13: समं कायशिरोग्रीवं”. Nitya, अद्यतन 2026-10-04. https://getnitya.com/hi/gita/6/13/