अध्याय 6: आत्मसंयमयोगः · 47 में से श्लोक 4

भगवद गीता 6.4: यदा हि

श्रीभगवानुवाच

यदा हि नेन्द्रियार्थेषु न कर्मस्वनुषज्जते ।Yada Hi Na Indriyartheshu Na Karmasu Anushajjate

सर्वसंकल्पसंन्यासी योगारूढस्तदोच्यते ॥Sarvasankalpasannyasi Yogarudhah Tada Uchyate

अर्थ

जब मनुष्य न इन्द्रियों के विषयों में आसक्त होता है, न कर्मों में, और सब संकल्पों का त्याग कर देता है, तब वह योगारूढ़ कहलाता है।

शब्दार्थ

शब्दअर्थ
यदाYada when
हिHi indeed
नNa not
इन्द्रियार्थेषुIndriyartheshu to sense objects
नNa nor
कर्मसुKarmasu to actions
अनुषज्जतेAnushajjate is attached
सर्वसङ्कल्पसन्न्यासीSarvasankalpasannyasi one who has given up all selfish intentions
योगारूढःYogarudhah one who has climbed to yoga
तदाTada then
उच्यतेUchyate is called
यह पद दूसरी लिपियों में पढ़ें
IAST (scholarly)
yadā hi nendriyārtheṣu na karmasvanuṣajjate |sarvasaṃkalpasaṃnyāsī yogārūḍhastadocyate ||
Telugu
యదా హి నేంద్రియార్థేషు న కర్మస్వనుషజ్జతే ।సర్వసంకల్పసంన్యాసీ యోగారూఢస్తదోచ్యతే ॥
Tamil
யதா³ ஹி நேந்த்³ரியார்தே²ஷு ந கர்மஸ்வநுஷஜ்ஜதே ।ஸர்வஸங்கல்பஸம்ந்யாஸீ யோகா³ரூட⁴ஸ்ததோ³ச்யதே ॥
Kannada
ಯದಾ ಹಿ ನೇಂದ್ರಿಯಾರ್ಥೇಷು ನ ಕರ್ಮಸ್ವನುಷಜ್ಜತೇ ।ಸರ್ವಸಂಕಲ್ಪಸಂನ್ಯಾಸೀ ಯೋಗಾರೂಢಸ್ತದೋಚ್ಯತೇ ॥
Malayalam
യദാ ഹി നേന്ദ്രിയാര്ഥേഷു ന കര്മസ്വനുഷജ്ജതേ ।സര്വസംകല്പസംന്യാസീ യോഗാരൂഢസ്തദോച്യതേ ॥
Gujarati
યદા હિ નેન્દ્રિયાર્થેષુ ન કર્મસ્વનુષજ્જતે ।સર્વસંકલ્પસંન્યાસી યોગારૂઢસ્તદોચ્યતે ॥
Bengali
যদা হি নেন্দ্রিযার্থেষু ন কর্মস্বনুষজ্জতে ।সর্বসংকল্পসংন্যাসী যোগারূঢস্তদোচ্যতে ॥

अध्याय 6, सभी श्लोक

मुख्य तथ्य

श्रीमद्भगवद्गीता
अध्याय 6: आत्मसंयमयोगः
श्लोक / पद
6.4
वक्ता
श्रीकृष्ण
रचयिता
वेदव्यास (परंपरा के अनुसार)
मूल भाषा
संस्कृत
स्रोत संस्करण
Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sa.wikisource.org, sanskritdocuments.org and the vedicscriptures.github.io text
आख़िरी जाँच
समीक्षा की स्थिति
लिपि सत्यापित

इस पन्ने का संदर्भ दें

“भगवद गीता 6.4: यदा हि”. Nitya, अद्यतन 2026-10-04. https://getnitya.com/hi/gita/6/4/

स्रोत: Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sa.wikisource.org, sanskritdocuments.org and the vedicscriptures.github.io text

ये अर्थ हमारा पहला मसौदा हैं। अभी किसी विद्वान ने इनकी जाँच नहीं की है। कोई भूल दिखे तो हमें ज़रूर बताएँ।

इस पद में त्रुटि बताएँ