अध्याय 1: अर्जुनविषादयोगः · 47 में से श्लोक 10

भगवद गीता 1.10: अपर्याप्तं तदस्माकं

सञ्जय उवाच

अपर्याप्तं तदस्माकं बलं भीष्माभिरक्षितम् ।Aparyaptam Tat Asmakam Balam Bhishmabhirakshitam

पर्याप्तं त्विदमेतेषां बलं भीमाभिरक्षितम् ॥Paryaptam Tu Idam Etesham Balam Bhimabhirakshitam

अर्थ

भीष्म से रक्षित हमारी सेना असीम दिखती है, जबकि भीम से रक्षित उनकी सेना सीमित दिखती है। (अपर्याप्तम् का अर्थ "अपर्याप्त" भी हो सकता है, इसलिए इसे दुर्योधन का आत्मविश्वास भी माना जाता है और भीतर की चिन्ता भी।)

शब्दार्थ

शब्दअर्थ
अपर्याप्तम्Aparyaptam unmeasured, or insufficient
तत्Tat that
अस्माकम्Asmakam ours
बलम्Balam army
भीष्माभिरक्षितम्Bhishmabhirakshitam guarded by Bhishma
पर्याप्तम्Paryaptam measured, or sufficient
तुTu but
इदम्Idam this
एतेषाम्Etesham their
बलम्Balam army
भीमाभिरक्षितम्Bhimabhirakshitam guarded by Bhima
यह पद दूसरी लिपियों में पढ़ें
IAST (scholarly)
aparyāptaṃ tadasmākaṃ balaṃ bhīṣmābhirakṣitam |paryāptaṃ tvidameteṣāṃ balaṃ bhīmābhirakṣitam ||
Telugu
అపర్యాప్తం తదస్మాకం బలం భీష్మాభిరక్షితమ్ ।పర్యాప్తం త్విదమేతేషాం బలం భీమాభిరక్షితమ్ ॥
Tamil
அபர்யாப்தம் தத³ஸ்மாகம் ப³லம் பீ⁴ஷ்மாபி⁴ரக்ஷிதம் ।பர்யாப்தம் த்வித³மேதேஷாம் ப³லம் பீ⁴மாபி⁴ரக்ஷிதம் ॥
Kannada
ಅಪರ್ಯಾಪ್ತಂ ತದಸ್ಮಾಕಂ ಬಲಂ ಭೀಷ್ಮಾಭಿರಕ್ಷಿತಮ್ ।ಪರ್ಯಾಪ್ತಂ ತ್ವಿದಮೇತೇಷಾಂ ಬಲಂ ಭೀಮಾಭಿರಕ್ಷಿತಮ್ ॥
Malayalam
അപര്യാപ്തം തദസ്മാകം ബലം ഭീഷ്മാഭിരക്ഷിതമ് ।പര്യാപ്തം ത്വിദമേതേഷാം ബലം ഭീമാഭിരക്ഷിതമ് ॥
Gujarati
અપર્યાપ્તં તદસ્માકં બલં ભીષ્માભિરક્ષિતમ્ ।પર્યાપ્તં ત્વિદમેતેષાં બલં ભીમાભિરક્ષિતમ્ ॥
Bengali
অপর্যাপ্তং তদস্মাকং বলং ভীষ্মাভিরক্ষিতম্ ।পর্যাপ্তং ত্বিদমেতেষাং বলং ভীমাভিরক্ষিতম্ ॥

अध्याय 1, सभी श्लोक

मुख्य तथ्य

श्रीमद्भगवद्गीता
अध्याय 1: अर्जुनविषादयोगः
श्लोक / पद
1.10
वक्ता
संजय
रचयिता
वेदव्यास (परंपरा के अनुसार)
मूल भाषा
संस्कृत
स्रोत संस्करण
Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sa.wikisource.org, sanskritdocuments.org and the vedicscriptures.github.io text
आख़िरी जाँच
समीक्षा की स्थिति
लिपि सत्यापित

इस पन्ने का संदर्भ दें

“भगवद गीता 1.10: अपर्याप्तं तदस्माकं”. Nitya, अद्यतन 2026-10-04. https://getnitya.com/hi/gita/1/10/

स्रोत: Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sa.wikisource.org, sanskritdocuments.org and the vedicscriptures.github.io text

ये अर्थ हमारा पहला मसौदा हैं। अभी किसी विद्वान ने इनकी जाँच नहीं की है। कोई भूल दिखे तो हमें ज़रूर बताएँ।

इस पद में त्रुटि बताएँ