अध्याय 14: गुणत्रयविभागयोगः · 27 में से श्लोक 12

भगवद गीता 14.12: लोभः

श्रीभगवानुवाच

लोभः प्रवृत्तिरारम्भः कर्मणामशमः स्पृहा ।Lobhah Pravrittirarambhah Karmanamashamah Spriha

रजस्येतानि जायन्ते विवृद्धे भरतर्षभ ॥Rajasyetani Jayante Vivriddhe Bharatarshabha

अर्थ

हे भरतश्रेष्ठ, रजस् के बढ़ने पर लोभ, प्रवृत्ति, कर्मों का आरंभ, बेचैनी और लालसा पैदा होते हैं।

शब्दार्थ

शब्दअर्थ
लोभःlobhah greed
प्रवृत्तिःpravrittih activity
आरम्भःarambhah undertaking
कर्मणाम्karmanam of actions
अशमःashamah restlessness
स्पृहाspriha craving
रजसिrajasi when rajas
एतानिetani these
जायन्तेjayante arise
विवृद्धेvivriddhe has increased
भरतर्षभbharatarshabha best of the Bharatas
यह पद दूसरी लिपियों में पढ़ें
IAST (scholarly)
lobhaḥ pravṛttirārambhaḥ karmaṇāmaśamaḥ spṛhā |rajasyetāni jāyante vivṛddhe bharatarṣabha ||
Telugu
లోభః ప్రవృత్తిరారంభః కర్మణామశమః స్పృహా ।రజస్యేతాని జాయంతే వివృద్ధే భరతర్షభ ॥
Tamil
லோப⁴꞉ ப்ரவ்ருʼத்திராரம்ப⁴꞉ கர்மணாமஶம꞉ ஸ்ப்ருʼஹா ।ரஜஸ்யேதாநி ஜாயந்தே விவ்ருʼத்³தே⁴ ப⁴ரதர்ஷப⁴ ॥
Kannada
ಲೋಭಃ ಪ್ರವೃತ್ತಿರಾರಂಭಃ ಕರ್ಮಣಾಮಶಮಃ ಸ್ಪೃಹಾ ।ರಜಸ್ಯೇತಾನಿ ಜಾಯಂತೇ ವಿವೃದ್ಧೇ ಭರತರ್ಷಭ ॥
Malayalam
ലോഭഃ പ്രവൃത്തിരാരമ്ഭഃ കര്മണാമശമഃ സ്പൃഹാ ।രജസ്യേതാനി ജായന്തേ വിവൃദ്ധേ ഭരതര്ഷഭ ॥
Gujarati
લોભઃ પ્રવૃત્તિરારમ્ભઃ કર્મણામશમઃ સ્પૃહા ।રજસ્યેતાનિ જાયન્તે વિવૃદ્ધે ભરતર્ષભ ॥
Bengali
লোভঃ প্রবৃত্তিরারম্ভঃ কর্মণামশমঃ স্পৃহা ।রজস্যেতানি জাযন্তে বিবৃদ্ধে ভরতর্ষভ ॥

अध्याय 14, सभी श्लोक

मुख्य तथ्य

श्रीमद्भगवद्गीता
अध्याय 14: गुणत्रयविभागयोगः
श्लोक / पद
14.12
वक्ता
श्रीकृष्ण
रचयिता
वेदव्यास (परंपरा के अनुसार)
मूल भाषा
संस्कृत
स्रोत संस्करण
Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sanskritdocuments.org, sa.wikisource.org and vedicscriptures.github.io
आख़िरी जाँच
समीक्षा की स्थिति
लिपि सत्यापित

इस पन्ने का संदर्भ दें

“भगवद गीता 14.12: लोभः”. Nitya, अद्यतन 2026-10-04. https://getnitya.com/hi/gita/14/12/

स्रोत: Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sanskritdocuments.org, sa.wikisource.org and vedicscriptures.github.io

ये अर्थ हमारा पहला मसौदा हैं। अभी किसी विद्वान ने इनकी जाँच नहीं की है। कोई भूल दिखे तो हमें ज़रूर बताएँ।

इस पद में त्रुटि बताएँ