अध्याय 15: पुरुषोत्तमयोगः · 20 में से श्लोक 14

भगवद गीता 15.14: अहं वैश्वानरो भूत्वा

श्रीभगवानुवाच

अहं वैश्वानरो भूत्वा प्राणिनां देहमाश्रितः ।Aham Vaishvanaro Bhutva Praninam Dehamashritah

प्राणापानसमायुक्तः पचाम्यन्नं चतुर्विधम् ॥Prana Apana Samayuktah Pachamyannam Chaturvidham

अर्थ

मैं प्राणियों के शरीर में जठराग्नि बनकर प्राण और अपान वायु से युक्त होकर चार प्रकार के अन्न को पचाता हूँ।

शब्दार्थ

शब्दअर्थ
अहम्aham I
वैश्वानरःvaishvanarah the digestive fire
भूत्वाbhutva becoming
प्राणिनाम्praninam of living beings
देहम्deham body
आश्रितःashritah resting in
प्राणापानसमायुक्तःprana apana samayuktah joined with prana and apana
पचामिpachami I digest
अन्नम्annam food
चतुर्विधम्chaturvidham of four kinds
यह पद दूसरी लिपियों में पढ़ें
IAST (scholarly)
ahaṃ vaiśvānaro bhūtvā prāṇināṃ dehamāśritaḥ |prāṇāpānasamāyuktaḥ pacāmyannaṃ caturvidham ||
Telugu
అహం వైశ్వానరో భూత్వా ప్రాణినాం దేహమాశ్రితః ।ప్రాణాపానసమాయుక్తః పచామ్యన్నం చతుర్విధమ్ ॥
Tamil
அஹம் வைஶ்வாநரோ பூ⁴த்வா ப்ராணிநாம் தே³ஹமாஶ்ரித꞉ ।ப்ராணாபாநஸமாயுக்த꞉ பசாம்யந்நம் சதுர்வித⁴ம் ॥
Kannada
ಅಹಂ ವೈಶ್ವಾನರೋ ಭೂತ್ವಾ ಪ್ರಾಣಿನಾಂ ದೇಹಮಾಶ್ರಿತಃ ।ಪ್ರಾಣಾಪಾನಸಮಾಯುಕ್ತಃ ಪಚಾಮ್ಯನ್ನಂ ಚತುರ್ವಿಧಮ್ ॥
Malayalam
അഹം വൈശ്വാനരോ ഭൂത്വാ പ്രാണിനാം ദേഹമാശ്രിതഃ ।പ്രാണാപാനസമായുക്തഃ പചാമ്യന്നം ചതുര്വിധമ് ॥
Gujarati
અહં વૈશ્વાનરો ભૂત્વા પ્રાણિનાં દેહમાશ્રિતઃ ।પ્રાણાપાનસમાયુક્તઃ પચામ્યન્નં ચતુર્વિધમ્ ॥
Bengali
অহং বৈশ্বানরো ভূত্বা প্রাণিনাং দেহমাশ্রিতঃ ।প্রাণাপানসমাযুক্তঃ পচাম্যন্নং চতুর্বিধম্ ॥

अध्याय 15, सभी श्लोक

मुख्य तथ्य

श्रीमद्भगवद्गीता
अध्याय 15: पुरुषोत्तमयोगः
श्लोक / पद
15.14
वक्ता
श्रीकृष्ण
रचयिता
वेदव्यास (परंपरा के अनुसार)
मूल भाषा
संस्कृत
स्रोत संस्करण
Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sanskritdocuments.org, sa.wikisource.org and vedicscriptures.github.io
आख़िरी जाँच
समीक्षा की स्थिति
लिपि सत्यापित

इस पन्ने का संदर्भ दें

“भगवद गीता 15.14: अहं वैश्वानरो भूत्वा”. Nitya, अद्यतन 2026-10-04. https://getnitya.com/hi/gita/15/14/

स्रोत: Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sanskritdocuments.org, sa.wikisource.org and vedicscriptures.github.io

ये अर्थ हमारा पहला मसौदा हैं। अभी किसी विद्वान ने इनकी जाँच नहीं की है। कोई भूल दिखे तो हमें ज़रूर बताएँ।

इस पद में त्रुटि बताएँ