अध्याय 15: पुरुषोत्तमयोगः · 20 में से श्लोक 3
भगवद गीता 15.3: न रूपमस्येह
श्रीभगवानुवाच
न रूपमस्येह तथोपलभ्यतेNa Rupamasyeha Tathopalabhyate
नान्तो न चादिर्न च सम्प्रतिष्ठा ।Nanto Na Chadirna Cha Sampratishtha
अश्वत्थमेनं सुविरूढमूल-Ashvatthamenam Suvirudhamula-
मसङ्गशस्त्रेण दृढेन छित्त्वा ॥Masangashastrena Dridhena Chhittva
अर्थ
इस संसार वृक्ष का वास्तविक रूप यहाँ दिखाई नहीं देता, न इसका अंत, न आदि और न आधार। इस गहरी जड़ वाले वृक्ष को वैराग्य की दृढ़ कुल्हाड़ी से काटकर।
शब्दार्थ
| शब्द | अर्थ |
|---|---|
| नna | not |
| रूपम्rupam | form |
| अस्यasya | of it |
| इहiha | here |
| तथाtatha | so |
| उपलभ्यतेupalabhyate | is perceived |
| नna | not |
| अन्तःantah | end |
| नna | not |
| चcha | and |
| आदिःadih | beginning |
| नna | not |
| चcha | and |
| सम्प्रतिष्ठाsampratishtha | foundation |
| अश्वत्थम्ashvattham | ashvattha tree |
| एनम्enam | this |
| सुविरूढमूलम्suvirudhamulam | firmly rooted |
| असङ्गशस्त्रेणasangashastrena | with the weapon of detachment |
| दृढेनdridhena | strong |
| छित्त्वाchhittva | having cut |
यह पद दूसरी लिपियों में पढ़ें
- IAST (scholarly)
- na rūpamasyeha tathopalabhyatenānto na cādirna ca sampratiṣṭhā |aśvatthamenaṃ suvirūḍhamūla-masaṅgaśastreṇa dṛḍhena chittvā ||
- Telugu
- న రూపమస్యేహ తథోపలభ్యతేనాంతో న చాదిర్న చ సంప్రతిష్ఠా ।అశ్వత్థమేనం సువిరూఢమూల-మసంగశస్త్రేణ దృఢేన ఛిత్త్వా ॥
- Tamil
- ந ரூபமஸ்யேஹ ததோ²பலப்⁴யதேநாந்தோ ந சாதி³ர்ந ச ஸம்ப்ரதிஷ்டா² ।அஶ்வத்த²மேநம் ஸுவிரூட⁴மூல-மஸங்க³ஶஸ்த்ரேண த்³ருʼடே⁴ந சி²த்த்வா ॥
- Kannada
- ನ ರೂಪಮಸ್ಯೇಹ ತಥೋಪಲಭ್ಯತೇನಾಂತೋ ನ ಚಾದಿರ್ನ ಚ ಸಂಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ।ಅಶ್ವತ್ಥಮೇನಂ ಸುವಿರೂಢಮೂಲ-ಮಸಂಗಶಸ್ತ್ರೇಣ ದೃಢೇನ ಛಿತ್ತ್ವಾ ॥
- Malayalam
- ന രൂപമസ്യേഹ തഥോപലഭ്യതേനാന്തോ ന ചാദിര്ന ച സമ്പ്രതിഷ്ഠാ ।അശ്വത്ഥമേനം സുവിരൂഢമൂല-മസങ്ഗശസ്ത്രേണ ദൃഢേന ഛിത്ത്വാ ॥
- Gujarati
- ન રૂપમસ્યેહ તથોપલભ્યતેનાન્તો ન ચાદિર્ન ચ સમ્પ્રતિષ્ઠા ।અશ્વત્થમેનં સુવિરૂઢમૂલ-મસઙ્ગશસ્ત્રેણ દૃઢેન છિત્ત્વા ॥
- Bengali
- ন রূপমস্যেহ তথোপলভ্যতেনান্তো ন চাদির্ন চ সম্প্রতিষ্ঠা ।অশ্বত্থমেনং সুবিরূঢমূল-মসঙ্গশস্ত্রেণ দৃঢেন ছিত্ত্বা ॥
मुख्य तथ्य
- श्रीमद्भगवद्गीता
- अध्याय 15: पुरुषोत्तमयोगः
- श्लोक / पद
- 15.3
- वक्ता
- श्रीकृष्ण
- रचयिता
- वेदव्यास (परंपरा के अनुसार)
- मूल भाषा
- संस्कृत
- स्रोत संस्करण
- Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sanskritdocuments.org, sa.wikisource.org and vedicscriptures.github.io
- आख़िरी जाँच
- समीक्षा की स्थिति
- लिपि सत्यापित
इस पन्ने का संदर्भ दें
“भगवद गीता 15.3: न रूपमस्येह”. Nitya, अद्यतन 2026-10-04. https://getnitya.com/hi/gita/15/3/