अध्याय 15: पुरुषोत्तमयोगः · 20 में से श्लोक 5
भगवद गीता 15.5: निर्मानमोहा
श्रीभगवानुवाच
निर्मानमोहा जितसङ्गदोषाNirmanamoha Jitasangadosha
अध्यात्मनित्या विनिवृत्तकामाः ।Adhyatmanitya Vinivrittakamah
द्वन्द्वैर्विमुक्ताः सुखदुःखसंज्ञै-Dvandvaih Vimuktah Sukha Duhkha Sanjnaih
र्गच्छन्त्यमूढाः पदमव्ययं तत् ॥Gachchhanti Amudhah Padamavyayam Tat
अर्थ
जो मान और मोह से रहित हैं, आसक्ति के दोष को जीत चुके हैं, सदा आत्मा में स्थित हैं, जिनकी कामनाएँ निवृत्त हो गई हैं और जो सुख-दुःख नाम के द्वंद्वों से मुक्त हैं, वे विवेकी जन उस अविनाशी पद को पाते हैं।
शब्दार्थ
| शब्द | अर्थ |
|---|---|
| निर्मानमोहाःnirmanamohah | free from pride and delusion |
| जितसङ्गदोषाःjitasangadoshah | who have conquered the fault of attachment |
| अध्यात्मनित्याःadhyatmanityah | always dwelling in the Self |
| विनिवृत्तकामाःvinivrittakamah | with desires turned away |
| द्वन्द्वैःdvandvaih | from dualities |
| विमुक्ताःvimuktah | freed |
| सुखदुःखसञ्ज्ञैःsukha duhkha sanjnaih | called pleasure and pain |
| गच्छन्तिgachchhanti | go |
| अमूढाःamudhah | the undeluded |
| पदम्padam | state |
| अव्ययम्avyayam | imperishable |
| तत्tat | that |
यह पद दूसरी लिपियों में पढ़ें
- IAST (scholarly)
- nirmānamohā jitasaṅgadoṣāadhyātmanityā vinivṛttakāmāḥ |dvandvairvimuktāḥ sukhaduḥkhasaṃjñai-rgacchantyamūḍhāḥ padamavyayaṃ tat ||
- Telugu
- నిర్మానమోహా జితసంగదోషాఅధ్యాత్మనిత్యా వినివృత్తకామాః ।ద్వంద్వైర్విముక్తాః సుఖదుఃఖసంజ్ఞై-ర్గచ్ఛంత్యమూఢాః పదమవ్యయం తత్ ॥
- Tamil
- நிர்மாநமோஹா ஜிதஸங்க³தோ³ஷாஅத்⁴யாத்மநித்யா விநிவ்ருʼத்தகாமா꞉ ।த்³வந்த்³வைர்விமுக்தா꞉ ஸுக²து³꞉க²ஸஞ்ஜ்ஞை-ர்க³ச்ச²ந்த்யமூடா⁴꞉ பத³மவ்யயம் தத் ॥
- Kannada
- ನಿರ್ಮಾನಮೋಹಾ ಜಿತಸಂಗದೋಷಾಅಧ್ಯಾತ್ಮನಿತ್ಯಾ ವಿನಿವೃತ್ತಕಾಮಾಃ ।ದ್ವಂದ್ವೈರ್ವಿಮುಕ್ತಾಃ ಸುಖದುಃಖಸಂಜ್ಞೈ-ರ್ಗಚ್ಛಂತ್ಯಮೂಢಾಃ ಪದಮವ್ಯಯಂ ತತ್ ॥
- Malayalam
- നിര്മാനമോഹാ ജിതസങ്ഗദോഷാഅധ്യാത്മനിത്യാ വിനിവൃത്തകാമാഃ ।ദ്വന്ദ്വൈര്വിമുക്താഃ സുഖദുഃഖസംജ്ഞൈ-ര്ഗച്ഛന്ത്യമൂഢാഃ പദമവ്യയം തത് ॥
- Gujarati
- નિર્માનમોહા જિતસઙ્ગદોષાઅધ્યાત્મનિત્યા વિનિવૃત્તકામાઃ ।દ્વન્દ્વૈર્વિમુક્તાઃ સુખદુઃખસંજ્ઞૈ-ર્ગચ્છન્ત્યમૂઢાઃ પદમવ્યયં તત્ ॥
- Bengali
- নির্মানমোহা জিতসঙ্গদোষাঅধ্যাত্মনিত্যা বিনিবৃত্তকামাঃ ।দ্বন্দ্বৈর্বিমুক্তাঃ সুখদুঃখসংজ্ঞৈ-র্গচ্ছন্ত্যমূঢাঃ পদমব্যযং তত্ ॥
मुख्य तथ्य
- श्रीमद्भगवद्गीता
- अध्याय 15: पुरुषोत्तमयोगः
- श्लोक / पद
- 15.5
- वक्ता
- श्रीकृष्ण
- रचयिता
- वेदव्यास (परंपरा के अनुसार)
- मूल भाषा
- संस्कृत
- स्रोत संस्करण
- Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sanskritdocuments.org, sa.wikisource.org and vedicscriptures.github.io
- आख़िरी जाँच
- समीक्षा की स्थिति
- लिपि सत्यापित
इस पन्ने का संदर्भ दें
“भगवद गीता 15.5: निर्मानमोहा”. Nitya, अद्यतन 2026-10-04. https://getnitya.com/hi/gita/15/5/