अध्याय 2: साङ्ख्ययोगः · 72 में से श्लोक 56

भगवद गीता 2.56: दुःखेष्वनुद्विग्नमनाः

श्रीभगवानुवाच

दुःखेष्वनुद्विग्नमनाः सुखेषु विगतस्पृहः ।Duhkheshu Anudvignamanah Sukheshu Vigatasprihah

वीतरागभयक्रोधः स्थितधीर्मुनिरुच्यते ॥Vitaragabhayakrodhah Sthitadhih Munih Uchyate

अर्थ

जिसका मन दुखों में विचलित नहीं होता, जिसे सुखों की लालसा नहीं रहती और जो राग, भय और क्रोध से मुक्त है, वह स्थिर बुद्धि वाला मुनि कहलाता है।

शब्दार्थ

शब्दअर्थ
दुःखेषुDuhkheshu in sorrows
अनुद्विग्नमनाःAnudvignamanah with an undisturbed mind
सुखेषुSukheshu in pleasures
विगतस्पृहःVigatasprihah free from craving
वीतरागभयक्रोधःVitaragabhayakrodhah free from attachment, fear and anger
स्थितधीःSthitadhih steady in mind
मुनिःMunih sage
उच्यतेUchyate is called
यह पद दूसरी लिपियों में पढ़ें
IAST (scholarly)
duḥkheṣvanudvignamanāḥ sukheṣu vigataspṛhaḥ |vītarāgabhayakrodhaḥ sthitadhīrmunirucyate ||
Telugu
దుఃఖేష్వనుద్విగ్నమనాః సుఖేషు విగతస్పృహః ।వీతరాగభయక్రోధః స్థితధీర్మునిరుచ్యతే ॥
Tamil
து³꞉கே²ஷ்வநுத்³விக்³நமநா꞉ ஸுகே²ஷு விக³தஸ்ப்ருʼஹ꞉ ।வீதராக³ப⁴யக்ரோத⁴꞉ ஸ்தி²ததீ⁴ர்முநிருச்யதே ॥
Kannada
ದುಃಖೇಷ್ವನುದ್ವಿಗ್ನಮನಾಃ ಸುಖೇಷು ವಿಗತಸ್ಪೃಹಃ ।ವೀತರಾಗಭಯಕ್ರೋಧಃ ಸ್ಥಿತಧೀರ್ಮುನಿರುಚ್ಯತೇ ॥
Malayalam
ദുഃഖേഷ്വനുദ്വിഗ്നമനാഃ സുഖേഷു വിഗതസ്പൃഹഃ ।വീതരാഗഭയക്രോധഃ സ്ഥിതധീര്മുനിരുച്യതേ ॥
Gujarati
દુઃખેષ્વનુદ્વિગ્નમનાઃ સુખેષુ વિગતસ્પૃહઃ ।વીતરાગભયક્રોધઃ સ્થિતધીર્મુનિરુચ્યતે ॥
Bengali
দুঃখেষ্বনুদ্বিগ্নমনাঃ সুখেষু বিগতস্পৃহঃ ।বীতরাগভযক্রোধঃ স্থিতধীর্মুনিরুচ্যতে ॥

अध्याय 2, सभी श्लोक

मुख्य तथ्य

श्रीमद्भगवद्गीता
अध्याय 2: साङ्ख्ययोगः
श्लोक / पद
2.56
वक्ता
श्रीकृष्ण
रचयिता
वेदव्यास (परंपरा के अनुसार)
मूल भाषा
संस्कृत
स्रोत संस्करण
Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sa.wikisource.org, sanskritdocuments.org and the vedicscriptures.github.io text
आख़िरी जाँच
समीक्षा की स्थिति
लिपि सत्यापित

इस पन्ने का संदर्भ दें

“भगवद गीता 2.56: दुःखेष्वनुद्विग्नमनाः”. Nitya, अद्यतन 2026-10-04. https://getnitya.com/hi/gita/2/56/

स्रोत: Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sa.wikisource.org, sanskritdocuments.org and the vedicscriptures.github.io text

ये अर्थ हमारा पहला मसौदा हैं। अभी किसी विद्वान ने इनकी जाँच नहीं की है। कोई भूल दिखे तो हमें ज़रूर बताएँ।

इस पद में त्रुटि बताएँ