अध्याय 6: आत्मसंयमयोगः · 47 में से श्लोक 16

भगवद गीता 6.16: नात्यश्नतस्तु

श्रीभगवानुवाच

नात्यश्नतस्तु योगोऽस्ति न चैकान्तमनश्नतः ।Na Ati Ashnatah Tu Yogah Asti Na Cha Ekantam Anashnatah

न चाति स्वप्नशीलस्य जाग्रतो नैव चार्जुन ॥Na Cha Ati Svapnashilasya Jagratah Na Eva Cha Arjuna

अर्थ

हे अर्जुन, यह योग न बहुत खाने वाले का सिद्ध होता है, न बिल्कुल न खाने वाले का, न बहुत सोने वाले का और न बहुत जागने वाले का।

शब्दार्थ

शब्दअर्थ
नNa not
अतिAti too much
अश्नतःAshnatah of one who eats
तुTu but
योगःYogah yoga
अस्तिAsti there is
नNa not
चCha and
एकान्तम्Ekantam at all
अनश्नतःAnashnatah of one who does not eat
नNa not
चCha and
अतिAti too much
स्वप्नशीलस्यSvapnashilasya of one given to sleep
जाग्रतःJagratah of one who stays awake
नNa not
एवEva indeed
चCha and
अर्जुनArjuna O Arjuna
यह पद दूसरी लिपियों में पढ़ें
IAST (scholarly)
nātyaśnatastu yogo'sti na caikāntamanaśnataḥ |na cāti svapnaśīlasya jāgrato naiva cārjuna ||
Telugu
నాత్యశ్నతస్తు యోగోఽస్తి న చైకాంతమనశ్నతః ।న చాతి స్వప్నశీలస్య జాగ్రతో నైవ చార్జున ॥
Tamil
நாத்யஶ்நதஸ்து யோகோ³(அ)ஸ்தி ந சைகாந்தமநஶ்நத꞉ ।ந சாதி ஸ்வப்நஶீலஸ்ய ஜாக்³ரதோ நைவ சார்ஜுந ॥
Kannada
ನಾತ್ಯಶ್ನತಸ್ತು ಯೋಗೋಽಸ್ತಿ ನ ಚೈಕಾಂತಮನಶ್ನತಃ ।ನ ಚಾತಿ ಸ್ವಪ್ನಶೀಲಸ್ಯ ಜಾಗ್ರತೋ ನೈವ ಚಾರ್ಜುನ ॥
Malayalam
നാത്യശ്നതസ്തു യോഗോഽസ്തി ന ചൈകാന്തമനശ്നതഃ ।ന ചാതി സ്വപ്നശീലസ്യ ജാഗ്രതോ നൈവ ചാര്ജുന ॥
Gujarati
નાત્યશ્નતસ્તુ યોગોઽસ્તિ ન ચૈકાન્તમનશ્નતઃ ।ન ચાતિ સ્વપ્નશીલસ્ય જાગ્રતો નૈવ ચાર્જુન ॥
Bengali
নাত্যশ্নতস্তু যোগোঽস্তি ন চৈকান্তমনশ্নতঃ ।ন চাতি স্বপ্নশীলস্য জাগ্রতো নৈব চার্জুন ॥

अध्याय 6, सभी श्लोक

मुख्य तथ्य

श्रीमद्भगवद्गीता
अध्याय 6: आत्मसंयमयोगः
श्लोक / पद
6.16
वक्ता
श्रीकृष्ण
रचयिता
वेदव्यास (परंपरा के अनुसार)
मूल भाषा
संस्कृत
स्रोत संस्करण
Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sa.wikisource.org, sanskritdocuments.org and the vedicscriptures.github.io text
आख़िरी जाँच
समीक्षा की स्थिति
लिपि सत्यापित

इस पन्ने का संदर्भ दें

“भगवद गीता 6.16: नात्यश्नतस्तु”. Nitya, अद्यतन 2026-10-04. https://getnitya.com/hi/gita/6/16/

स्रोत: Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sa.wikisource.org, sanskritdocuments.org and the vedicscriptures.github.io text

ये अर्थ हमारा पहला मसौदा हैं। अभी किसी विद्वान ने इनकी जाँच नहीं की है। कोई भूल दिखे तो हमें ज़रूर बताएँ।

इस पद में त्रुटि बताएँ