अध्याय 6: आत्मसंयमयोगः · 47 में से श्लोक 8
भगवद गीता 6.8: ज्ञानविज्ञानतृप्तात्मा
श्रीभगवानुवाच
ज्ञानविज्ञानतृप्तात्मा कूटस्थो विजितेन्द्रियः ।Jnanavijnanatriptatma Kutasthah Vijitendriyah
युक्त इत्युच्यते योगी समलोष्टाश्मकाञ्चनः ॥Yuktah Iti Uchyate Yogi Samaloshtashmakanchanah
अर्थ
जो ज्ञान और विज्ञान से तृप्त है, अचल है, इन्द्रियों को जीत चुका है और जिसके लिए मिट्टी का ढेला, पत्थर और सोना समान हैं, वह योगी युक्त कहा जाता है।
शब्दार्थ
| शब्द | अर्थ |
|---|---|
| ज्ञानविज्ञानतृप्तात्माJnanavijnanatriptatma | content in knowledge and realisation |
| कूटस्थःKutasthah | unmoving |
| विजितेन्द्रियःVijitendriyah | who has mastered the senses |
| युक्तःYuktah | a yogi |
| इतिIti | thus |
| उच्यतेUchyate | is called |
| योगीYogi | yogi |
| समलोष्टाश्मकाञ्चनःSamaloshtashmakanchanah | to whom a clod, a stone and gold are alike |
यह पद दूसरी लिपियों में पढ़ें
- IAST (scholarly)
- jñānavijñānatṛptātmā kūṭastho vijitendriyaḥ |yukta ityucyate yogī samaloṣṭāśmakāñcanaḥ ||
- Telugu
- జ్ఞానవిజ్ఞానతృప్తాత్మా కూటస్థో విజితేంద్రియః ।యుక్త ఇత్యుచ్యతే యోగీ సమలోష్టాశ్మకాంచనః ॥
- Tamil
- ஜ்ஞாநவிஜ்ஞாநத்ருʼப்தாத்மா கூடஸ்தோ² விஜிதேந்த்³ரிய꞉ ।யுக்த இத்யுச்யதே யோகீ³ ஸமலோஷ்டாஶ்மகாஞ்சந꞉ ॥
- Kannada
- ಜ್ಞಾನವಿಜ್ಞಾನತೃಪ್ತಾತ್ಮಾ ಕೂಟಸ್ಥೋ ವಿಜಿತೇಂದ್ರಿಯಃ ।ಯುಕ್ತ ಇತ್ಯುಚ್ಯತೇ ಯೋಗೀ ಸಮಲೋಷ್ಟಾಶ್ಮಕಾಂಚನಃ ॥
- Malayalam
- ജ്ഞാനവിജ്ഞാനതൃപ്താത്മാ കൂടസ്ഥോ വിജിതേന്ദ്രിയഃ ।യുക്ത ഇത്യുച്യതേ യോഗീ സമലോഷ്ടാശ്മകാഞ്ചനഃ ॥
- Gujarati
- જ્ઞાનવિજ્ઞાનતૃપ્તાત્મા કૂટસ્થો વિજિતેન્દ્રિયઃ ।યુક્ત ઇત્યુચ્યતે યોગી સમલોષ્ટાશ્મકાઞ્ચનઃ ॥
- Bengali
- জ্ঞানবিজ্ঞানতৃপ্তাত্মা কূটস্থো বিজিতেন্দ্রিযঃ ।যুক্ত ইত্যুচ্যতে যোগী সমলোষ্টাশ্মকাঞ্চনঃ ॥
मुख्य तथ्य
- श्रीमद्भगवद्गीता
- अध्याय 6: आत्मसंयमयोगः
- श्लोक / पद
- 6.8
- वक्ता
- श्रीकृष्ण
- रचयिता
- वेदव्यास (परंपरा के अनुसार)
- मूल भाषा
- संस्कृत
- स्रोत संस्करण
- Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sa.wikisource.org, sanskritdocuments.org and the vedicscriptures.github.io text
- आख़िरी जाँच
- समीक्षा की स्थिति
- लिपि सत्यापित
इस पन्ने का संदर्भ दें
“भगवद गीता 6.8: ज्ञानविज्ञानतृप्तात्मा”. Nitya, अद्यतन 2026-10-04. https://getnitya.com/hi/gita/6/8/