अध्याय 6: आत्मसंयमयोगः · 47 में से श्लोक 8

भगवद गीता 6.8: ज्ञानविज्ञानतृप्तात्मा

श्रीभगवानुवाच

ज्ञानविज्ञानतृप्तात्मा कूटस्थो विजितेन्द्रियः ।Jnanavijnanatriptatma Kutasthah Vijitendriyah

युक्त इत्युच्यते योगी समलोष्टाश्मकाञ्चनः ॥Yuktah Iti Uchyate Yogi Samaloshtashmakanchanah

अर्थ

जो ज्ञान और विज्ञान से तृप्त है, अचल है, इन्द्रियों को जीत चुका है और जिसके लिए मिट्टी का ढेला, पत्थर और सोना समान हैं, वह योगी युक्त कहा जाता है।

शब्दार्थ

शब्दअर्थ
ज्ञानविज्ञानतृप्तात्माJnanavijnanatriptatma content in knowledge and realisation
कूटस्थःKutasthah unmoving
विजितेन्द्रियःVijitendriyah who has mastered the senses
युक्तःYuktah a yogi
इतिIti thus
उच्यतेUchyate is called
योगीYogi yogi
समलोष्टाश्मकाञ्चनःSamaloshtashmakanchanah to whom a clod, a stone and gold are alike
यह पद दूसरी लिपियों में पढ़ें
IAST (scholarly)
jñānavijñānatṛptātmā kūṭastho vijitendriyaḥ |yukta ityucyate yogī samaloṣṭāśmakāñcanaḥ ||
Telugu
జ్ఞానవిజ్ఞానతృప్తాత్మా కూటస్థో విజితేంద్రియః ।యుక్త ఇత్యుచ్యతే యోగీ సమలోష్టాశ్మకాంచనః ॥
Tamil
ஜ்ஞாநவிஜ்ஞாநத்ருʼப்தாத்மா கூடஸ்தோ² விஜிதேந்த்³ரிய꞉ ।யுக்த இத்யுச்யதே யோகீ³ ஸமலோஷ்டாஶ்மகாஞ்சந꞉ ॥
Kannada
ಜ್ಞಾನವಿಜ್ಞಾನತೃಪ್ತಾತ್ಮಾ ಕೂಟಸ್ಥೋ ವಿಜಿತೇಂದ್ರಿಯಃ ।ಯುಕ್ತ ಇತ್ಯುಚ್ಯತೇ ಯೋಗೀ ಸಮಲೋಷ್ಟಾಶ್ಮಕಾಂಚನಃ ॥
Malayalam
ജ്ഞാനവിജ്ഞാനതൃപ്താത്മാ കൂടസ്ഥോ വിജിതേന്ദ്രിയഃ ।യുക്ത ഇത്യുച്യതേ യോഗീ സമലോഷ്ടാശ്മകാഞ്ചനഃ ॥
Gujarati
જ્ઞાનવિજ્ઞાનતૃપ્તાત્મા કૂટસ્થો વિજિતેન્દ્રિયઃ ।યુક્ત ઇત્યુચ્યતે યોગી સમલોષ્ટાશ્મકાઞ્ચનઃ ॥
Bengali
জ্ঞানবিজ্ঞানতৃপ্তাত্মা কূটস্থো বিজিতেন্দ্রিযঃ ।যুক্ত ইত্যুচ্যতে যোগী সমলোষ্টাশ্মকাঞ্চনঃ ॥

अध्याय 6, सभी श्लोक

मुख्य तथ्य

श्रीमद्भगवद्गीता
अध्याय 6: आत्मसंयमयोगः
श्लोक / पद
6.8
वक्ता
श्रीकृष्ण
रचयिता
वेदव्यास (परंपरा के अनुसार)
मूल भाषा
संस्कृत
स्रोत संस्करण
Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sa.wikisource.org, sanskritdocuments.org and the vedicscriptures.github.io text
आख़िरी जाँच
समीक्षा की स्थिति
लिपि सत्यापित

इस पन्ने का संदर्भ दें

“भगवद गीता 6.8: ज्ञानविज्ञानतृप्तात्मा”. Nitya, अद्यतन 2026-10-04. https://getnitya.com/hi/gita/6/8/

स्रोत: Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sa.wikisource.org, sanskritdocuments.org and the vedicscriptures.github.io text

ये अर्थ हमारा पहला मसौदा हैं। अभी किसी विद्वान ने इनकी जाँच नहीं की है। कोई भूल दिखे तो हमें ज़रूर बताएँ।

इस पद में त्रुटि बताएँ