अध्याय 8: अक्षरब्रह्मयोगः · 28 में से श्लोक 12
भगवद गीता 8.12: सर्वद्वाराणि संयम्य
श्रीभगवानुवाच
सर्वद्वाराणि संयम्य मनो हृदि निरुध्य च।Sarvadvarani Samyamya Manah Hridi Nirudhya Cha
मूर्ध्न्याधायात्मनः प्राणमास्थितो योगधारणाम्॥Murdhni Adhaya Atmanah Pranam Asthitah Yogadharanam
अर्थ
शरीर के सभी द्वारों को रोककर, मन को हृदय में स्थिर करके, अपने प्राण को सिर में चढ़ाकर और योग की धारणा में स्थित होकर...
शब्दार्थ
| शब्द | अर्थ |
|---|---|
| सर्वद्वाराणिsarvadvarani | all the gates |
| संयम्यsamyamya | restraining |
| मनःmanah | the mind |
| हृदिhridi | in the heart |
| निरुध्यnirudhya | confining |
| चcha | and |
| मूर्ध्निmurdhni | in the head |
| आधायadhaya | placing |
| आत्मनःatmanah | one's own |
| प्राणम्pranam | life-breath |
| आस्थितःasthitah | established |
| योगधारणाम्yogadharanam | in yogic concentration |
यह पद दूसरी लिपियों में पढ़ें
- IAST (scholarly)
- sarvadvārāṇi saṃyamya mano hṛdi nirudhya ca|mūrdhnyādhāyātmanaḥ prāṇamāsthito yogadhāraṇām||
- Telugu
- సర్వద్వారాణి సంయమ్య మనో హృది నిరుధ్య చ।మూర్ధ్న్యాధాయాత్మనః ప్రాణమాస్థితో యోగధారణామ్॥
- Tamil
- ஸர்வத்³வாராணி ஸம்யம்ய மநோ ஹ்ருʼதி³ நிருத்⁴ய ச।மூர்த்⁴ந்யாதா⁴யாத்மந꞉ ப்ராணமாஸ்தி²தோ யோக³தா⁴ரணாம்॥
- Kannada
- ಸರ್ವದ್ವಾರಾಣಿ ಸಂಯಮ್ಯ ಮನೋ ಹೃದಿ ನಿರುಧ್ಯ ಚ।ಮೂರ್ಧ್ನ್ಯಾಧಾಯಾತ್ಮನಃ ಪ್ರಾಣಮಾಸ್ಥಿತೋ ಯೋಗಧಾರಣಾಮ್॥
- Malayalam
- സര്വദ്വാരാണി സംയമ്യ മനോ ഹൃദി നിരുധ്യ ച।മൂര്ധ്ന്യാധായാത്മനഃ പ്രാണമാസ്ഥിതോ യോഗധാരണാമ്॥
- Gujarati
- સર્વદ્વારાણિ સંયમ્ય મનો હૃદિ નિરુધ્ય ચ।મૂર્ધ્ન્યાધાયાત્મનઃ પ્રાણમાસ્થિતો યોગધારણામ્॥
- Bengali
- সর্বদ্বারাণি সংযম্য মনো হৃদি নিরুধ্য চ।মূর্ধ্ন্যাধাযাত্মনঃ প্রাণমাস্থিতো যোগধারণাম্॥
मुख्य तथ्य
- श्रीमद्भगवद्गीता
- अध्याय 8: अक्षरब्रह्मयोगः
- श्लोक / पद
- 8.12
- वक्ता
- श्रीकृष्ण
- रचयिता
- वेदव्यास (परंपरा के अनुसार)
- मूल भाषा
- संस्कृत
- स्रोत संस्करण
- Shrimad Bhagavad Gita, Gita Press Gorakhpur (Sanskrit text); cross-checked with sanskritdocuments.org and sa.wikisource.org
- आख़िरी जाँच
- समीक्षा की स्थिति
- लिपि सत्यापित
इस पन्ने का संदर्भ दें
“भगवद गीता 8.12: सर्वद्वाराणि संयम्य”. Nitya, अद्यतन 2026-10-04. https://getnitya.com/hi/gita/8/12/