కనకధారా స్తోత్రం
कनकधारा स्तोत्रम्
కనకధారా స్తోత్రం లక్ష్మీదేవిపై సంస్కృత స్తోత్రం; సంప్రదాయం దీనిని ఆది శంకరాచార్యుల రచనగా చెబుతుంది. 18 శ్లోకాల్లో లక్ష్మీదేవి కరుణా కటాక్షం తనపై పడాలని వేడుకుంటారు; నిత్యం పఠించేవారు కుబేరునితో సమానులవుతారని చివరి శ్లోకం చెబుతుంది. బాల శంకరులు ఒక పేద ఇల్లాలి కోసం దీన్ని పాడగా లక్ష్మీదేవి ఆమె ఇంట బంగారు ఉసిరికాయలు కురిపించిందని సంప్రదాయం; శుక్రవారాల్లో, అక్షయ తృతీయ, దీపావళి నాడు పఠిస్తారు.
- 19 శ్లోకాలు
- 8 నిమి
- ఆది శంకరాచార్యులు (సంప్రదాయం ప్రకారం)
- శుభదినం: శుక్రవారం
అంగం హరేః పులకభూషణమాశ్రయంతీAngam Hareh Pulaka Bhushanam Ashrayanti
భృంగాంగనేవ ముకులాభరణం తమాలమ్।Bhringanganeva Mukulabharanam Tamalam
అంగీకృతాఖిలవిభూతిరపాంగలీలాAngikritakhila Vibhutir Apanga Leela
మాంగల్యదాస్తు మమ మంగలదేవతాయాః॥Mangalyadastu Mama Mangala Devatayah
మొగ్గలతో నిండిన తమాల వృక్షాన్ని ఆడ తుమ్మెద ఆశ్రయించినట్లు, లక్ష్మీదేవి లీలామయమైన కడగంటి చూపు పులకించిన శ్రీహరి దేహాన్ని ఆశ్రయిస్తుంది. ఆ చూపులో సమస్త ఐశ్వర్యం ఇమిడి ఉంది. మంగళదేవత అయిన ఆమె చూపు నాకు మంగళం ప్రసాదించుగాక.
- అంగం హరేఃశ్రీహరి దేహాన్ని
- పులకభూషణమ్పులకింతలతో అలంకరించిన
- ఆశ్రయంతీఆశ్రయించిన
- భృంగాంగనా ఇవఆడ తుమ్మెదలా
- ముకులాభరణం తమాలమ్మొగ్గలతో అలంకరించిన తమాల వృక్షాన్ని
- అంగీకృతాఖిలవిభూతిఃసమస్త ఐశ్వర్యాన్ని తనలో ఇముడ్చుకున్న
- అపాంగలీలాకడగంటి చూపుల లీల
- మాంగల్యదా అస్తు మమనాకు మంగళం ఇచ్చుగాక
- మంగలదేవతాయాఃమంగళదేవత అయిన లక్ష్మి యొక్క
The tamala is a dark-barked tree, a common poetic image for Vishnu's dark body. Every verse from here to verse 9 asks for Lakshmi's glance (kataksha) to fall on the devotee.
ముగ్ధా ముహుర్విదధతీ వదనే మురారేఃMugdha Muhur Vidadhati Vadane Murareh
ప్రేమత్రపాప్రణిహితాని గతాగతాని।Prema Trapa Pranihitani Gatagatani
మాలా దృశోర్మధుకరీవ మహోత్పలే యాMala Drishor Madhukariva Mahotpale Ya
సా మే శ్రియం దిశతు సాగరసంభవాయాః॥Sa Me Shriyam Dishatu Sagara Sambhavayah
పెద్ద నల్లకలువపై తుమ్మెద తిరిగినట్లు, ఆమె చూపుల మాల ప్రేమతో, సిగ్గుతో మురారి ముఖంపై మళ్ళీ మళ్ళీ వచ్చిపోతుంది. సముద్రం నుండి పుట్టిన దేవి ఆ చూపు నాకు సిరిని ప్రసాదించుగాక.
- ముగ్ధామనోహరమైన
- ముహుః విదధతీమళ్ళీ మళ్ళీ చేస్తూ
- వదనే మురారేఃమురారి ముఖంపై
- ప్రేమత్రపాప్రణిహితాని గతాగతానిప్రేమ, సిగ్గులతో కూడిన రాకపోకలు
- మాలా దృశోఃచూపుల మాల
- మధుకరీ ఇవ మహోత్పలేపెద్ద నల్లకలువపై తుమ్మెదలా
- సా మే శ్రియం దిశతుఅది నాకు సిరిని ఇచ్చుగాక
- సాగరసంభవాయాఃసముద్రం నుండి పుట్టిన దేవి యొక్క
విశ్వామరేంద్రపదవిభ్రమదానదక్షమ్Vishvamarendra Pada Vibhrama Dana Daksham
ఆనందహేతురధికం మురవిద్విషోఽపి।Ananda Heturadhikam Muravidvishopi
ఈషన్నిషీదతు మయి క్షణమీక్షణార్ధమ్Ishan Nishidatu Mayi Kshanam Ikshanardham
ఇందీవరోదరసహోదరమిందిరాయాః॥Indivarodara Sahodaram Indirayah
దేవతలకు ఇంద్రపదవి వైభవాన్ని ఇవ్వగలిగి, మురారి అయిన విష్ణువుకు కూడా అధిక ఆనందాన్నిచ్చే, నల్లకలువ లోపలి భాగంలా ఉండే ఇందిర కడగంటి చూపు క్షణకాలం నాపై కొంచెం నిలుచుగాక.
- విశ్వామరేంద్రపదవిభ్రమదానదక్షమ్ఇంద్రపదవి వైభవాన్ని ఇవ్వగల
- ఆనందహేతుః అధికమ్అధికమైన ఆనందానికి కారణమైన
- మురవిద్విషః అపిమురాసురుని శత్రువైన విష్ణువుకు కూడా
- ఈషత్ నిషీదతు మయి క్షణమ్నాపై క్షణకాలం కొంచెం నిలుచుగాక
- ఈక్షణార్ధమ్అర్ధదృష్టి, కడగంటి చూపు
- ఇందీవరోదరసహోదరమ్నల్లకలువ లోపలి భాగం వంటి
- ఇందిరాయాఃఇందిర (లక్ష్మి) యొక్క
stotranidhi.com prints "ईक्षणार्थम्" here; sanskritdocuments.org has "ईक्षणार्धम्" (half-glance), which matches verse 7. We follow sanskritdocuments.org.
ఆమీలితాక్షమధిగమ్య ముదా ముకుందమ్Amilitaksham Adhigamya Muda Mukundam
ఆనందకందమనిమేషమనంగతంత్రమ్।Ananda Kandam Animesham Ananga Tantram
ఆకేకరస్థితకనీనికపక్ష్మనేత్రంAkekara Sthita Kaninika Pakshma Netram
భూత్యై భవేన్మమ భుజంగశయాంగనాయాః॥Bhutyai Bhaven Mama Bhujanga Shayanganayah
అర్ధనిమీలిత నేత్రాలతో ఉన్న, ఆనందానికి మూలమైన, ప్రేమతో నిండిన ముకుందుని ఆనందంగా చేరి, రెప్ప వేయకుండా కడగంటి చూపులో నిలిచిన శేషశాయి ప్రియురాలి కన్ను నా ఐశ్వర్యానికి కారణమగుగాక.
- ఆమీలితాక్షమ్అర్ధనిమీలిత నేత్రాలు గల
- అధిగమ్య ముదా ముకుందమ్ఆనందంతో ముకుందుని చేరి
- ఆనందకందమ్ఆనందానికి మూలమైన
- అనిమేషమ్రెప్ప వేయకుండా
- అనంగతంత్రమ్ప్రేమతో నిండిన
- ఆకేకరస్థితకనీనికపక్ష్మనేత్రమ్కడగంటి చూపులో నిలిచిన కనుపాప, రెప్పలు గల కన్ను
- భూత్యై భవేత్ మమనా ఐశ్వర్యానికి కారణమగుగాక
- భుజంగశయాంగనాయాఃశేషశాయి ప్రియురాలి
బాహ్వంతరే మధుజితః శ్రితకౌస్తుభే యాBahvantare Madhujitah Shrita Kaustubhe Ya
హారావలీవ హరినీలమయీ విభాతి।Haravaliva Hari Neelamayi Vibhati
కామప్రదా భగవతోఽపి కటాక్షమాలాKamaprada Bhagavatopi Kataksha Mala
కల్యాణమావహతు మే కమలాలయాయాః॥Kalyanam Avahatu Me Kamalalayayah
కౌస్తుభమణి ఉన్న మధుసూదనుని వక్షస్థలంపై ఇంద్రనీల మణుల హారంలా ప్రకాశించే, భగవంతుని కోరికలను కూడా తీర్చే, కమలంలో నివసించే లక్ష్మి కడగంటి చూపుల మాల నాకు శుభం చేకూర్చుగాక.
- బాహ్వంతరే మధుజితఃమధుసూదనుని వక్షస్థలంపై
- శ్రితకౌస్తుభేకౌస్తుభమణి ఉన్న చోట
- హారావలీ ఇవ హరినీలమయీఇంద్రనీల మణుల హారంలా
- విభాతిప్రకాశిస్తుంది
- కామప్రదా భగవతః అపిభగవంతుని కోరికలను కూడా తీర్చే
- కటాక్షమాలాకడగంటి చూపుల మాల
- కల్యాణమ్ ఆవహతు మేనాకు శుభం చేకూర్చుగాక
- కమలాలయాయాఃకమలంలో నివసించే దేవి యొక్క
కాలాంబుదాలిలలితోరసి కైటభారేఃKalambudali Lalitorasi Kaitabhareh
ధారాధరే స్ఫురతి యా తడిదంగనేవ।Dharadhare Sphurati Ya Tadid Anganeva
మాతుస్సమస్తజగతాం మహనీయమూర్తిఃMatus Samasta Jagatam Mahaniya Murtih
భద్రాణి మే దిశతు భార్గవనందనాయాః॥Bhadrani Me Dishatu Bhargava Nandanayah
నల్లని మేఘాల వరుసలా ఉండే కైటభారి అందమైన వక్షంపై మెరుపు తీగలా మెరిసే, సమస్త లోకాల తల్లి, భృగు పుత్రిక అయిన భార్గవి పూజనీయ రూపం నాకు శుభాలను ప్రసాదించుగాక.
- కాలాంబుదాలిలలితోరసినల్లని మేఘాల వంటి అందమైన వక్షంపై
- కైటభారేఃకైటభారి అయిన విష్ణువు
- ధారాధరే స్ఫురతిమేఘంలో మెరుస్తుంది
- తడిదంగనా ఇవమెరుపు తీగలా
- మాతుః సమస్తజగతామ్సమస్త లోకాల తల్లి
- మహనీయమూర్తిఃపూజనీయ రూపం
- భద్రాణి మే దిశతునాకు శుభాలను ఇచ్చుగాక
- భార్గవనందనాయాఃభృగు మహర్షి కుమార్తె (భార్గవి)
stotranidhi.com prints "तटिदङ्गनेव"; we follow sanskritdocuments.org "तडिदङ्गनेव" (tadit, lightning). Tradition says Lakshmi was once born as the daughter of the sage Bhrigu, hence the name Bhargavi.
ప్రాప్తం పదం ప్రథమతః ఖలు యత్ప్రభావాత్Praptam Padam Prathamatah Khalu Yat Prabhavat
మాంగల్యభాజి మధుమాథిని మన్మథేన।Mangalya Bhaji Madhumathini Manmathena
మయ్యాపతేత్తదిహ మంథరమీక్షణార్ధంMayyapatet Tadiha Mantharam Ikshanardham
మందాలసం చ మకరాలయకన్యకాయాః॥Mandalasam Cha Makaralaya Kanyakayah
ఏ చూపు ప్రభావం వల్ల మన్మథుడు మంగళమయుడైన మధుసూదనునిలో మొదటిసారి స్థానం పొందాడో, సముద్రుని కుమార్తె అయిన లక్ష్మి నెమ్మదైన, మృదువైన ఆ కడగంటి చూపు ఇక్కడ నాపై పడుగాక.
- ప్రాప్తం పదం ప్రథమతఃమొదటిసారి స్థానం పొందాడు
- ఖలు యత్ప్రభావాత్దేని ప్రభావం వల్ల
- మాంగల్యభాజి మధుమాథినిమంగళమయుడైన మధుసూదనునిలో
- మన్మథేనమన్మథుడు
- మయి ఆపతేత్ తత్ ఇహఅది ఇక్కడ నాపై పడుగాక
- మంథరమ్ ఈక్షణార్ధమ్నెమ్మదైన కడగంటి చూపు
- మందాలసం చమృదువైన, మందమైన
- మకరాలయకన్యకాయాఃసముద్రుని కుమార్తె యొక్క
దద్యాద్దయానుపవనో ద్రవిణాంబుధారామ్Dadyad Dayanupavano Dravinambu Dharam
అస్మిన్నకించనవిహంగశిశౌ విషణ్ణే।Asminn Akinchana Vihanga Shishau Vishanne
దుష్కర్మఘర్మమపనీయ చిరాయ దూరంDushkarma Gharmam Apaniya Chiraya Duram
నారాయణప్రణయినీనయనాంబువాహః॥Narayana Pranayini Nayanambu Vahah
నారాయణ ప్రియురాలి కనులనే మేఘం దయ అనే గాలితో కదిలి, విచారంలో ఉన్న ఈ నిరుపేద పక్షి పిల్లనైన నాపై ధనమనే నీటి ధారను కురిపించి, నా దుష్కర్మల వేడిని శాశ్వతంగా దూరం చేయుగాక.
- దద్యాత్కురిపించుగాక
- దయానుపవనఃదయ అనే గాలితో నడిచే
- ద్రవిణాంబుధారామ్ధనమనే నీటి ధార
- అస్మిన్ అకించనవిహంగశిశౌఈ నిరుపేద పక్షి పిల్ల (నా)పై
- విషణ్ణేవిచారంలో ఉన్న
- దుష్కర్మఘర్మమ్ అపనీయదుష్కర్మల వేడిని తొలగించి
- చిరాయ దూరమ్శాశ్వతంగా దూరంగా
- నారాయణప్రణయినీనయనాంబువాహఃనారాయణ ప్రియురాలి కనులనే మేఘం
The image is of the chataka bird, said in poetry to drink only rain from the clouds. The verse gives the hymn its name: a "dhara" (stream) of wealth. stotranidhi.com divides "अस्मिन्न किञ्चन विहङ्गशिशौ"; we follow sanskritdocuments.org "अस्मिन्नकिञ्चनविहङ्गशिशौ" (akinchana, destitute).
ఇష్టావిశిష్టమతయోఽపి యయా దయార్ద్ర-Ishta Vishishta Matayopi Yaya Dayardra
దృష్ట్యా త్రివిష్టపపదం సులభం లభంతే।Drishtya Trivishtapa Padam Sulabham Labhante
దృష్టిః ప్రహృష్టకమలోదరదీప్తిరిష్టాంDrishtih Prahrishta Kamalodara Diptir Ishtam
పుష్టిం కృషీష్ట మమ పుష్కరవిష్టరాయాః॥Pushtim Krishishta Mama Pushkara Vishtarayah
ఎవరి కరుణార్ద్ర దృష్టితో సామాన్యమైన పుణ్యం గలవారు కూడా స్వర్గపదాన్ని సులభంగా పొందుతారో, వికసించిన పద్మం లోపలిలా ప్రకాశించే ఆ పద్మాసనురాలి చూపు నేను కోరిన పుష్టిని నాకు కలిగించుగాక.
- ఇష్టావిశిష్టమతయః అపిసామాన్యమైన పుణ్యం గలవారు కూడా
- యయా దయార్ద్రదృష్ట్యాఎవరి కరుణార్ద్ర దృష్టితో
- త్రివిష్టపపదం సులభం లభంతేస్వర్గపదాన్ని సులభంగా పొందుతారు
- దృష్టిఃఆ చూపు
- ప్రహృష్టకమలోదరదీప్తిఃవికసించిన పద్మం లోపలిలా ప్రకాశించే
- ఇష్టాం పుష్టిం కృషీష్ట మమనేను కోరిన పుష్టిని నాకు కలిగించుగాక
- పుష్కరవిష్టరాయాఃపద్మాసనురాలి
The compound "इष्टाविशिष्टमतयः" is split by commentators as ishta + avishishta-matayah, "those whose merit is ordinary".
గీర్దేవతేతి గరుడధ్వజసుందరీతిGirdevateti Garudadhvaja Sundariti
శాకంభరీతి శశిశేఖరవల్లభేతి।Shakambhariti Shashi Shekhara Vallabheti
సృష్టిస్థితిప్రలయకేలిషు సంస్థితాయైSrishti Sthiti Pralaya Kelishu Samsthitayai
తస్యై నమస్త్రిభువనైకగురోస్తరుణ్యై॥Tasyai Namas Tribhuvanaika Guros Tarunyai
వాగ్దేవతగా, గరుడధ్వజుని సుందరిగా, శాకంబరిగా, చంద్రశేఖరుని ప్రియురాలిగా పిలవబడే, సృష్టి స్థితి లయల లీలలో ఉండే, ముల్లోకాలకు ఏకైక గురువైన స్వామి యువ పత్నికి నమస్కారం.
- గీర్దేవతా ఇతివాగ్దేవతగా (సరస్వతిగా)
- గరుడధ్వజసుందరీ ఇతిగరుడధ్వజుని సుందరిగా
- శాకంభరీ ఇతిలోకాన్ని పోషించే శాకంబరిగా
- శశిశేఖరవల్లభా ఇతిచంద్రశేఖరుని ప్రియురాలిగా
- సృష్టిస్థితిప్రలయకేలిషు సంస్థితాయైసృష్టి స్థితి లయల లీలలో ఉండే ఆమెకు
- తస్యై నమఃఆమెకు నమస్కారం
- త్రిభువనైకగురోః తరుణ్యైముల్లోకాలకు ఏకైక గురువు అయిన స్వామి యువ పత్నికి
The verse sees one goddess behind Sarasvati, Lakshmi and Parvati. sanskritdocuments.org notes "गरुडध्वजभामिनीति" as a variant.
శ్రుత్యై నమోఽస్తు శుభకర్మఫలప్రసూత్యైShrutyai Namostu Shubha Karma Phala Prasutyai
రత్యై నమోఽస్తు రమణీయగుణార్ణవాయై।Ratyai Namostu Ramaniya Gunarnavayai
శక్త్యై నమోఽస్తు శతపత్రనికేతనాయైShaktyai Namostu Shatapatra Niketanayai
పుష్ట్యై నమోఽస్తు పురుషోత్తమవల్లభాయై॥Pushtyai Namostu Purushottama Vallabhayai
శుభకర్మల ఫలాన్ని ఇచ్చే శ్రుతిరూపిణికి నమస్కారం. రమణీయ గుణాల సముద్రమైన రతిరూపిణికి నమస్కారం. శతపత్ర పద్మంలో నివసించే శక్తిరూపిణికి నమస్కారం. పురుషోత్తముని ప్రియురాలైన పుష్టిరూపిణికి నమస్కారం.
- శ్రుత్యై నమోఽస్తుశ్రుతి (వేదం) రూపిణికి నమస్కారం
- శుభకర్మఫలప్రసూత్యైశుభకర్మల ఫలాన్ని ఇచ్చే
- రత్యైరతి (ఆనంద) రూపిణికి
- రమణీయగుణార్ణవాయైరమణీయ గుణాల సముద్రానికి
- శక్త్యైశక్తి రూపిణికి
- శతపత్రనికేతనాయైశతపత్ర పద్మంలో నివసించేదానికి
- పుష్ట్యైపుష్టి రూపిణికి
- పురుషోత్తమవల్లభాయైపురుషోత్తముని ప్రియురాలికి
నమోఽస్తు నాలీకనిభాననాయైNamostu Nalika Nibhananayai
నమోఽస్తు దుగ్ధోదధిజన్మభూమ్యై।Namostu Dugdhodadhi Janma Bhumyai
నమోఽస్తు సోమామృతసోదరాయైNamostu Somamrita Sodarayai
నమోఽస్తు నారాయణవల్లభాయై॥Namostu Narayana Vallabhayai
పద్మం వంటి ముఖం గల దేవికి నమస్కారం. పాలసముద్రంలో పుట్టిన దేవికి నమస్కారం. చంద్రునికి, అమృతానికి సోదరి అయిన దేవికి నమస్కారం. నారాయణుని ప్రియురాలికి నమస్కారం.
- నమోఽస్తునమస్కారం
- నాలీకనిభాననాయైపద్మం వంటి ముఖం గలదానికి
- దుగ్ధోదధిజన్మభూమ్యైపాలసముద్రం జన్మస్థానమైనదానికి
- సోమామృతసోదరాయైచంద్రునికి, అమృతానికి సోదరికి
- నారాయణవల్లభాయైనారాయణుని ప్రియురాలికి
The moon and amrit also rose from the churning of the ocean, so they are called Lakshmi's siblings. Some books add two or three more "Namostu" verses after this one; we give the 18 verses of the standard text.
సంపత్కరాణి సకలేంద్రియనందనానిSampatkarani Sakalendriya Nandanani
సామ్రాజ్యదానవిభవాని సరోరుహాక్షి।Samrajya Dana Vibhavani Saroruhakshi
త్వద్వందనాని దురితాహరణోద్యతానిTvad Vandanani Duritaharanodyatani
మామేవ మాతరనిశం కలయంతు మాన్యే॥Mameva Matar Anisham Kalayantu Manye
ఓ కమలాక్షీ, పూజనీయమైన తల్లీ, నీకు చేసే నమస్కారాలు సంపదను ఇస్తాయి, అన్ని ఇంద్రియాలకు ఆనందమిస్తాయి, సామ్రాజ్యాన్ని ఇవ్వగలవు, పాపాలను తొలగించడానికి సిద్ధంగా ఉంటాయి. అవి ఎల్లప్పుడూ నాతో ఉండుగాక.
- సంపత్కరాణిసంపదను ఇచ్చే
- సకలేంద్రియనందనానిఅన్ని ఇంద్రియాలకు ఆనందమిచ్చే
- సామ్రాజ్యదానవిభవానిసామ్రాజ్యాన్ని ఇవ్వగల
- సరోరుహాక్షిఓ కమలాక్షీ
- త్వద్వందనానినీకు చేసే నమస్కారాలు
- దురితాహరణోద్యతానిపాపాలను తొలగించడానికి సిద్ధమైన
- మామ్ ఏవ కలయంతు అనిశమ్ఎల్లప్పుడూ నాతో ఉండుగాక
- మాతః మాన్యేఓ పూజనీయమైన తల్లీ
sanskritdocuments.org notes the variants "दुरितोत्तरणोद्यतानि" and "दुरितोद्धरणोद्यतानि".
యత్కటాక్షసముపాసనావిధిఃYat Kataksha Samupasana Vidhih
సేవకస్య సకలార్థసంపదః।Sevakasya Sakalartha Sampadah
సంతనోతి వచనాంగమానసైఃSantanoti Vachananga Manasaih
త్వాం మురారిహృదయేశ్వరీం భజే॥Tvam Murari Hridayeshvarim Bhaje
ఎవరి కడగంటి చూపును ఉపాసిస్తే సేవకునికి సమస్త సంపదలు విస్తరిస్తాయో, మురారి హృదయేశ్వరి అయిన నిన్ను వాక్కు, శరీరం, మనస్సులతో భజిస్తాను.
- యత్కటాక్షసముపాసనావిధిఃఎవరి కడగంటి చూపును ఉపాసించడం
- సేవకస్యసేవకునికి
- సకలార్థసంపదః సంతనోతిఅన్ని సంపదలను విస్తరింపజేస్తుంది
- వచనాంగమానసైఃవాక్కు, శరీరం, మనస్సులతో
- త్వామ్నిన్ను
- మురారిహృదయేశ్వరీమ్మురారి హృదయేశ్వరిని
- భజేభజిస్తాను
సరసిజనిలయే సరోజహస్తేSarasija Nilaye Saroja Haste
ధవలతమాంశుకగంధమాల్యశోభే।Dhavalatamamshuka Gandha Malya Shobhe
భగవతి హరివల్లభే మనోజ్ఞేBhagavati Hari Vallabhe Manogye
త్రిభువనభూతికరి ప్రసీద మహ్యమ్॥Tribhuvana Bhutikari Prasida Mahyam
ఓ పద్మంలో నివసించేదానా, చేతిలో పద్మం ధరించినదానా, తెల్లని వస్త్రాలు, గంధం, మాలలతో శోభించేదానా, ఓ భగవతీ, హరివల్లభా, మనోహరీ, ముల్లోకాలకు ఐశ్వర్యమిచ్చే తల్లీ, నన్ను అనుగ్రహించు.
- సరసిజనిలయేఓ పద్మంలో నివసించేదానా
- సరోజహస్తేచేతిలో పద్మం ధరించినదానా
- ధవలతమాంశుకగంధమాల్యశోభేతెల్లని వస్త్రాలు, గంధం, మాలలతో శోభించేదానా
- భగవతిఓ భగవతీ
- హరివల్లభేఓ హరివల్లభా
- మనోజ్ఞేఓ మనోహరీ
- త్రిభువనభూతికరిముల్లోకాలకు ఐశ్వర్యమిచ్చేదానా
- ప్రసీద మహ్యమ్నన్ను అనుగ్రహించు
This verse is also recited on its own as a Lakshmi dhyana shloka, and appears among the verses many people add after Shri Suktam.
దిగ్ఘస్తిభిః కనకకుంభముఖావసృష్ట-Digghastibhih Kanaka Kumbha Mukhavasrishta
స్వర్వాహినీవిమలచారుజలప్లుతాంగీమ్।Svarvahini Vimala Charu Jala Plutangim
ప్రాతర్నమామి జగతాం జననీమశేష-Pratar Namami Jagatam Jananim Ashesha
లోకాధినాథగృహిణీమమృతాబ్ధిపుత్రీమ్॥Lokadhinatha Grihinim Amritabdhi Putrim
దిగ్గజాలు బంగారు కలశాలతో ఆకాశగంగ నిర్మల జలాన్ని కుమ్మరించగా స్నానమాడిన దేహం గల జగన్మాతకు, సమస్త లోకాధిపతి గృహిణికి, అమృత సముద్రుని కుమార్తెకు ప్రాతఃకాలంలో నమస్కరిస్తాను.
- దిగ్ఘస్తిభిఃదిగ్గజాల చేత
- కనకకుంభముఖావసృష్టబంగారు కలశాల నోటి నుండి కురిసిన
- స్వర్వాహినీవిమలచారుజలప్లుతాంగీమ్ఆకాశగంగ నిర్మల జలంతో స్నానమాడిన దేహం గల
- ప్రాతః నమామిప్రాతఃకాలంలో నమస్కరిస్తాను
- జగతాం జననీమ్జగన్మాతకు
- అశేషలోకాధినాథగృహిణీమ్సమస్త లోకాధిపతి గృహిణికి
- అమృతాబ్ధిపుత్రీమ్అమృత సముద్రుని కుమార్తెకు
This is the Gajalakshmi image, Lakshmi bathed by elephants. sanskritdocuments.org writes "दिग् हस्तिभिः" as two words; the sound is the same.
కమలే కమలాక్షవల్లభే త్వంKamale Kamalaksha Vallabhe Tvam
కరుణాపూరతరంగితైరపాంగైః।Karuna Pura Tarangitair Apangaih
అవలోకయ మామకించనానాంAvalokaya Mam Akinchananam
ప్రథమం పాత్రమకృత్రిమం దయాయాః॥Prathamam Patram Akritrimam Dayayah
ఓ కమలా, కమలాక్షుని ప్రియురాలా, కరుణా ప్రవాహంతో అలలెత్తే నీ కడగంటి చూపులతో నన్ను చూడు. నేను నిరుపేదలలో మొదటివాడిని, కాబట్టి నీ దయకు అత్యంత సహజమైన పాత్రుడిని.
- కమలేఓ కమలా
- కమలాక్షవల్లభేఓ కమలాక్షుని ప్రియురాలా
- త్వమ్నీవు
- కరుణాపూరతరంగితైః అపాంగైఃకరుణా ప్రవాహంతో అలలెత్తే కడగంటి చూపులతో
- అవలోకయ మామ్నన్ను చూడు
- అకించనానాం ప్రథమమ్నిరుపేదలలో మొదటివాడిని
- పాత్రమ్ అకృత్రిమం దయాయాఃనీ దయకు సహజమైన పాత్రుడిని
స్తువంతి యే స్తుతిభిరమూభిరన్వహంStuvanti Ye Stutibhir Amubhir Anvaham
త్రయీమయీం త్రిభువనమాతరం రమామ్।Trayimayim Tribhuvana Mataram Ramam
గుణాధికా గురుతరభాగ్యభాగినోGunadhika Gurutara Bhagya Bhagino
భవంతి తే భువి బుధభావితాశయాః॥Bhavanti Te Bhuvi Budha Bhavitashayah
మూడు వేదాల స్వరూపిణి, ముల్లోకాల తల్లి అయిన రమను ఈ స్తోత్రాలతో ప్రతిరోజూ స్తుతించేవారు సద్గుణ సంపన్నులై, గొప్ప అదృష్టానికి పాత్రులై, భూమిపై పండితుల గౌరవం పొందుతారు.
- స్తువంతి యేఎవరు స్తుతిస్తారో
- స్తుతిభిః అమూభిఃఈ స్తోత్రాలతో
- అన్వహమ్ప్రతిరోజూ
- త్రయీమయీమ్త్రయీమయిని, మూడు వేదాల స్వరూపిణిని
- త్రిభువనమాతరం రమామ్ముల్లోకాల తల్లి రమను
- గుణాధికాఃసద్గుణ సంపన్నులు
- గురుతరభాగ్యభాగినఃగొప్ప అదృష్టానికి పాత్రులు
- భవంతి తే భువివారు భూమిపై అవుతారు
- బుధభావితాశయాఃపండితులు గౌరవించే హృదయం గలవారు
stotranidhi.com reads "अमूभिः" and "भाग्यभाजिनो"; sanskritdocuments.org reads "अमीभिः" and "भाग्यभागिनो". We take "अमूभिः", the feminine form that agrees with "स्तुतिभिः", and "भागिनो"; both bhagino and bhajino mean "sharers".
సువర్ణధారాస్తోత్రం యచ్ఛంకరాచార్యనిర్మితమ్।Suvarnadhara Stotram Yacchankaracharya Nirmitam
త్రిసంధ్యం యః పఠేన్నిత్యం స కుబేరసమో భవేత్॥Trisandhyam Yah Pathen Nityam Sa Kubera Samo Bhavet
శంకరాచార్యులు రచించిన ఈ స్వర్ణధారా స్తోత్రాన్ని ప్రతిరోజూ మూడు సంధ్యల్లో పఠించేవారు కుబేరునితో సమానులవుతారు.
- సువర్ణధారాస్తోత్రమ్స్వర్ణధారా (కనకధారా) స్తోత్రం
- యత్ శంకరాచార్యనిర్మితమ్శంకరాచార్యులు రచించిన
- త్రిసంధ్యమ్మూడు సంధ్యల్లో
- యః పఠేత్ నిత్యమ్ప్రతిరోజూ ఎవరు పఠిస్తారో
- సః కుబేరసమః భవేత్వారు కుబేరునితో సమానులవుతారు
A later phala verse found in many printed books after verse 18 (stotranidhi.com marks it as an extra verse). It describes the merit tradition attaches to the hymn; it is a statement of faith.
సంపూర్ణం
కనకధారా స్తోత్రం పారాయణం పూర్తయింది.
దీన్ని వారపు నియమంగా చేసుకోండి
మీ ఫోన్ క్యాలెండర్‌లో వారానికోసారి గుర్తుచేసే ఈవెంట్ చేరుతుంది. సైన్-అప్ లేదు, ఏ సమాచారమూ బయటకు వెళ్ళదు.
iPhone లేదా iPadలో: Share నొక్కి, “Add to Home Screen” ఎంచుకోండి.
ప్రశ్నలు
కనకధారా స్తోత్రం వెనుక కథ ఏమిటి?
భిక్ష కోసం వెళ్ళిన బాల శంకరులకు ఒక పేద ఇల్లాలు తన దగ్గర ఉన్న ఒక్క ఉసిరికాయనే ఇచ్చింది. శంకరులు లక్ష్మీదేవిపై ఈ స్తోత్రం పాడగా ఆ ఇంట బంగారు ఉసిరికాయలు కురిశాయని సంప్రదాయం. అందుకే కనకధార, అంటే బంగారు ధార అనే పేరు.
కనకధారా స్తోత్రంలో ఎన్ని శ్లోకాలు ఉన్నాయి?
ప్రామాణిక పాఠంలో 18 శ్లోకాలు, తర్వాత ఒక చిన్న ఫలశ్లోకం. కొన్ని పుస్తకాలు మరో ఏడు వరకు శ్లోకాలు చేరుస్తాయి, అందుకే 21 లేదా 25 అని కూడా కనిపిస్తుంది.
దీపావళి రాత్రి లక్ష్మీపూజ తర్వాత కనకధారా స్తోత్రం పఠించవచ్చా?
తప్పకుండా. దీపావళి, ధనత్రయోదశి, అక్షయ తృతీయ నాడు ఎక్కువగా పఠించే లక్ష్మీ స్తోత్రాల్లో ఇది ఒకటి. సుమారు ఎనిమిది నిమిషాలు పడుతుంది.
కనకధారా స్తోత్రం పఠిస్తే దారిద్ర్యం పోతుందా?
లక్ష్మీ అనుగ్రహం, లేమి నుండి విముక్తి కలుగుతాయని సంప్రదాయం చెబుతుంది; పఠించేవారు కుబేరునితో సమానులవుతారని చివరి శ్లోకం అంటుంది. ఇవి విశ్వాసానికి సంబంధించినవి. స్తోత్రం ముఖ్యంగా కరుణ కోసం చేసే ప్రార్థన.
మూలం, సమీక్ష
మూలం: Kanakadhara Stotram, sanskritdocuments.org kanaka.itx (encoded and proofread by P. P. Narayanaswami and Kirk Wortman; verse order as in the Complete Works of Shankaracharya, vol. 18, p. 70); cross-checked line by line with "Prabhata Stotranidhi" (stotranidhi.com, Devanagari)
18 verses, the count and order shared by both sources, plus the phala verse "सुवर्णधारास्तोत्रं यच्छङ्कराचार्यनिर्मितम्" that many books print after verse 18. Left out: the opening Ganesha verse "वन्दे वन्दारुमन्दारम्" (sanskritdocuments only) and the extra verses that both sources mark as additions ("नमोऽस्तु हेमाम्बुजपीठिकायै", "नमोऽस्तु देव्यै भृगुनन्दनायै", "नमोऽस्तु कान्त्यै कमलेक्षणायै", "देवि प्रसीद जगदीश्वरि", "बिल्वाटवीमध्यलसत्सरोजे", "कमलासनपाणिना ललाटे", "अम्भोरुहं जन्मगृहं भवत्याः"). Readings where the sources differ: v1 "माङ्गल्यदास्तु" (stotranidhi; sanskritdocuments "माङ्गल्यदाऽस्तु", same sound); v2 "माला दृशोः" spaced (stotranidhi joins it); v3 "ईक्षणार्धम्" (sanskritdocuments; stotranidhi "ईक्षणार्थम्"); v6 "तडिदङ्गनेव" (sanskritdocuments; stotranidhi "तटिदङ्गनेव"); v8 "अस्मिन्नकिञ्चनविहङ्गशिशौ" (sanskritdocuments; stotranidhi divides "अस्मिन्न किञ्चन"); v16 "दिग्घस्तिभिः" (stotranidhi; sanskritdocuments "दिग् हस्तिभिः"); v18 "अमूभिः" (stotranidhi; sanskritdocuments "अमीभिः") and "भाग्यभागिनो" (sanskritdocuments; stotranidhi "भाग्यभाजिनो"). Where a compound runs across a line, stotranidhi uses hyphens with sandhi ("दक्ष- / -मानन्द"); we follow sanskritdocuments and write the words in full at the line break ("दक्षम् / आनन्द"), keeping a hyphen only inside a compound (v9, v16). Variants noted by sanskritdocuments: "गरुडध्वजभामिनीति" (v10), "सरोरुहाणि" (v13), "दुरितोत्तरणोद्यतानि" / "दुरितोद्धरणोद्यतानि" (v13). The attribution to Adi Shankaracharya is traditional.
మూల పాఠాన్ని ఇక్కడ పేర్కొన్న మూలాలతో పంక్తి పంక్తిగా సరిచూశాం. అర్థాలు AI సహాయంతో రాసిన మొదటి ప్రతి. ఇంకా ఏ పండితులూ వీటిని సరిచూడలేదు.
ఈ అర్థాలు మేము రాసుకున్న మొదటి ప్రతి. ఇంకా ఏ పండితులూ వీటిని సరిచూడలేదు. తప్పు కనిపిస్తే దయచేసి మాకు చెప్పండి.